بی‌اعتنائی دولت ایران در احیاء دریاچه اورمیه داد نماینده‌گان آزربایجان را درآورد

اومود اورمولو

نماینده‌گان آزربایجان جنوبی که بی‌تردید برآیند و جزء مافیای قدرت‌اند نیز سرانجام از بی‌اعتنائی دولت ایران در مسئله احیاء دریاچه اورمیه انتقاد نمودند. در هفته جاری 2 نماینده ترک از آزربایجان غربی و آزربایجان شرقی به مسئله دریاچه اورمیه و وعده‌های حسن روحانی پرداخته‌اند، مهمترین و نقطه اشتراکی هر دو نماینده ترک سخن گفتن از عدم اقدامات عملی دولت در قبال دریاچه اورمیه بوده است.

نماینده تبریز، اسکو و آذرشهر: هیچ اقدامی برای نجات دریاچه اورمیه صورت نگرفته است

نماینده تبریز، اسکو و آذرشهر در تاریخ 16 آذر و در نطق میان دستور خود با اشاره به مسئله زیست محیطی دریاچه اورمیه از بی‌تفاوتی دولت ایران به دریاچه اورمیه انتقاد کرد و اظهار داشته "تاکنون هیچ اقدامی برای دریاچه اورمیه صورت نگرفته است".

بر اساس گفته‌های علیرضا منادی حسن روحانی در وعده‌هائی که در مورد احیاء دریاچه اورمیه داده بود تاکنون به هیچ یک از وعده‌های انتخاباتی‌اش عمل ننموده است.

نماینده اورمیه: دریاچه اورمیه آخرین نفسهایش را می‌کشد

نادر قاضی‌پور یکی از نماینده‌گان اورمیه در مجلس ایران طی گفتگوئی که با خبرگزاری CHN در مورد دریاچه اورمیه داشته به وضعیت نامناسب دریاچه و عدم اقدامات عملی دولت ایران در قبال دریاچه اورمیه پرداخته است. 

قاضی‌پور در سخنان خود از عدم عملی شدن طرح‌هائی که با نام به اصطلاح احیاء دریاچه اورمیه توسط دولت تبلیغ می‌شود انتقاد نموده، وی به صراحت از خشک شدن دریاچه اورمیه طی ما‌های آتی خبر داده است. بنا به گفته‌های نماینده اورمیه هیچ آبی به سمت دریاچه اورمیه آزاد نگردیده است. نماینده اورمیه با انتقاد از سخنان غیرمسئولانه مسئولان دولتی غیربومی در مورد دریاچه اورمیه ابراز داشته: آن‌ها مثل ما در داخل آتش نسوخته‌اند؛ یکی شنیده است که آتش می‌سوزاند. یکی دیده که آتش می‌سوزاند. اما تنها کسی که در آتش سوخته است می‌تواند درباره آتش اظهار نظر کند. ما در آتش سوخته‌ایم و می‌دانیم خشک شدن دریاچه اورمیه چه معنایی دارد. آقایان فقط جلسه می‌گذارند و حق جلسه و ماموریت می‌گیرند؛ این جریان درست نیست.

سدها و دریاچه اورمیه

قاضی‌پور سپس به مسئله سدسازی که بنا به گواه بسیاری از کارشناسان بی‌طرف آب مهمترین فاکتور خشکاندن دریاچه اورمیه می‌باشد پرداخته است، وی از وجود تعداد بیشماری سد در سه حوزه آزربایجان غربی، آزربایجان شرقی و کردستان خبر داده که از ورود آب‌های آزاد به دریاچه اورمیه ممانعت می‌کنند.

حسن روحانی و احیاء دریاچه اورمیه 

در حالیکه حسن روحانی در سفرهای انتخاباتی خود به مناطق ترک‌نشینی همچون تبریز، اورمیه، اردبیل و ... تحقق 3 وعده تاسیس فرهنگستان زبان و ادب ترکی، احیاء دریاچه اورمیه و آموزش به زبان مادری را داده بود علارغم گذشت نزدیک به 2 سال از انتخاب وی تاکنون کوچکترین اقدام عملی در مورد هیچ کدام از وعده‌های وی را شاهد نبوده‌ایم و حسن روحانی نیز تاکنون نتوانسته تک آجری از دیوار بلند بالای بی‌اعتمادی ملت‌های غیرفارس و دولت و ملت حاکم را بردارد.

کاهش 37 سانتی‌متری آب دریاچه اورمیه

اومود اورمولو

بر اساس گفته‌های مدیر کل محیط زیست آزربایجان غربی وضعیت دریاچه اورمیه به غایت بحرانی بوده و اکنون سطح تراز دریاچه اورمیه به رقم 1270.67 سانتیمتر بالاتر از سطح آب های آزاد رسیده که این رقم به معنی کاهش 37 سانتیمتری سطح آب دریاچه اورمیه نسبت به سال گذشته در همین تاریخ می باشد.

حسن عباس‌نژاد در گفتگوئی که با خبرنگاران دولتی داشته از تسریع روند کاهش سطح آب دریاچه اورمیه خبر داده و اذعان نموده که در صورت بی توجهی به وضعیت دریاچه سطح آب اۇرمۇ گؤلۆ به زیر رقم 1270 متر نیز خواهد رسید. بر اساس برآوردهای سازمان محیط زیست آزربایجان غربی حجم آب دریاچه اورمیه اکنون حدود 2.2 میلیارد مترمکعب می باشد که 7% حجم وضعیت نرمال دریاچه است.

در حالیکه دبیر ستاد احیاء دریاچه اورمیه از وجود 12 تا 12.0 میلیارد مترمکعب آب در دریاچه اورمیه و احیاء آن سخن گفته مدیر کل حفاظت از محیط زیست آزربایجان غربی در خوش‌بینانه‌ترین حالت از سرازیر شدن 1 میلیارد مترمکعب آب آنهم طی 1 سال گذشته به دریاچه اورمیه خبر داده است در حالیکه هر ساله می باید بیش از 3 میلیارد مترمکعب آب وارد دریاچه اورمیه می شد. حتی میزان آب ورودی از رودخانه‌ها به دریاچه اورمیه در سال آبی جاری حدود 350 میلیون مترمکعب بوده که این رقم در سال آبی گذشته 670 میلیون مترمکعب بوده است.

بی اعتنائی و غرض ورزی در احیاء دریاچه اورمیه داد عیسی کلانتری دبیر ستاد احیاء دریاچه اورمیه را نیز درآورده به طوریکه وی از دست‌های پشت پرده‌ای که نمی خواهند دریاچه اورمیه احیاء گردد سخن گفته است. بنا به گفته‌های کلانتری اگر عملیات احیاء دریاچه اورمیه طی سالهای گذشته آغاز میشد هزینه‌های احیاء دریاچه به مراتب کمتر بود و اکنون وضعیت دریاچه بدین صورت نبود.

بر اساس گفته‌های حمید چپ‌چیان وزیر نیروی دولت فعلی سیاستهای سدسازی بدون حساب و کتاب دولت ایران در آزربایجان جنوبی و الخصوص حوضه دریاچه اورمیه یکی از مهمترین عوامل در خشک کردن دریاچه بوده، بر اساس آمار رسمی و دولتی اکنون 73 سد بزرگ و کوچک بر روی حوضه آبی دریاچه اورمیه ساخته شده که لیست تمامی سدها در وبلاگ اخبار دریاچه اورمیه قبلا منتشر گردیده است. 

یادآور شویم که حسن روحانی در سفرهای انتخاباتی که به شهرهای ترک نشینی همچون تبریز، اورمیه، اردبیل و ... داشت در صورت پیروزی در انتخابات وعده‌هائی همچون تاسیس فرهنگستان زبان و ادب ترکی، احیاء دریاچه اورمیه و آموزش به زبان مادری را داده بود که علارغم گذشت بیش از 10 ماه از آغاز بکار دولت شاهد تدام سیاست های گذشته و بی‌اعتنائی و تبعیض به مناطق ملی ترکنشین می باشیم.

نماینده تبریز: دولت مشخص کند که مطالعه احیاء دریاچه اورمیه تا به کی ادامه خواهد یافت؟

اومود اورمولو

نماینده تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس ایران با انتقاد از حرکت لاک‌پشتی دولت ایران در خصوص احیاء نجات دریاچه اورمیه گفت "دولت تا چه زمانی قصد مطالعه احیاء دریاچه اورمیه را خواهد داشت؟" . نماینده تبریز یادآور شد که اگر اقدامات لاک‌پشتی دولت در مورد احیاء دریاچه اورمیه ادامه یابد شاهد خشکی کامل دریاچه اورمیه و بروز سونامی نمک در آزربایجان و الخصوص اطراف دریاچه خواهیم بود.

رضا رحمانی در گفتگوئی که با مئدیای دولتی داشته اظهار نموده که مردم آزربایجان سوال می کنند که آیا می باید منتظر خشکی 100% دریاچه اورمیه باشیم تا دولت احیانا قدمی عملی در جهت احیاء دریاچه اورمیه بردارد. نماینده تبریز خاطر نشان کرد که از سالهای گذشته نماینده‌گان ترک موجود در مجلس اخطارهائی در مورد وضعیت وخیم دریاچه اورمیه داده بودند ولی آن اخطارها جدی گرفته نشد و با بی تفاوتی کامل از کنار اخطارهای زیست میحطی آزربایجان گذر شد که امروز شاهد خشک شدن بیش از 90% دریاچه اورمیه می باشیم. 

بر اساس گفته‌های نماینده تبریز در آغاز بکار دولت حسن روحانی 70% دریاچه اورمیه خشکانده شده بود و این میزان اکنون به بیش از 90% رسیده ولی تاکنون به جزء برگزاری سمینارها و گردهمائی های فانتزی شاهد هیچ اقدام عملی برای احیاء دریاچه اورمیه نمی باشیم، در حالیکه حسن روحانی در ایام انتخابات و در سفرهائی که به مناطق ترکنشینی همچون تبریز، اورمیه، اردبیل و ... داشت در صورت پیروزی وعده احیاء دریاچه اورمیه را داده بود اکنون 10 ماه از آغاز بکار دولت حسن روحانی می گذرد وی هیچ اقدام عملی به جزء پروپاگاندای دولتی را شاهد نمی باشیم.

وزیر نیروی دولت یازدهم دروز طی مصاحبه‌ای اظهار داشت که سیاست سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی و الخصوص حوضه دریاچه اورمیه یکی از اصلیترین عوامل موثر در خشکاندن دریاچه اورمیه بوده است، در عین حال اسماعیل کهرم نیز یکی از شناخته ‌شده‌ترین فعالین میحط زیست نیز طی مصاحبات خود بارها به مسئله سدسازی و مضرات آن بر دریاچه اورمیه تاکید نموده است. یادآور شویم که در حوضه دریاچه اورمیه 73 سد بزرگ و کوچک ساخته شده که لیست تمامی سدها در وبلاگ اخبار دریاچه اورمیه منتشر گردیده است. 

اعتراف دیرهنگام وزیر نیرو: با سیاست سدسازی دریاچه اورمیه را خشک کردیم

اومود اورمولو

حمید چپچیان وزیر نیروی دولت حسن روحانی طی مصاحبه‌ای که در تاریخ 28 اردیبهشت با خبرگزاری دولتی مهر داشته به افراط در سیاست سدسازی دولت ایران طی سالهای گذشته اعتراف نموده و مهمترین علت خشک شدن دریاچه‌هائی نظیر اورمیه، هامون، گاوخونی و بختگان را سیاست غلط سدسازی دولت ایران نامیده است.‌ 

چپچیان با اشاره به افراط در سیاست سدسازی دولت ایران و بحران منابع آبی اظهار داشته: یکی از علائم بحران آبی ایران خشک شدن دریاچه‌هاست که مردم به خوبی آن را لمس می کنند. دریاچه های اورمیه، بختگان، هامون و گاوخونی خشک شد و ما اینها را با چشمان خودمان می بینیم. 

بر اساس گفته های وزیر نیروی دولت حسن روحانی تمامی سدهای ساخته شده توسط دولت ایران قادر به تنظیم 76 میلیارد مترمکعب آب می باشند در حالیکه اکنون میزان آب موجود در سدها 46 میلیارد مترمکعب هست. وی با آمار رسمی به وضعیت سدهای ساخته شده پرداخته، بنا به گفته‌های ایشان سد ساوه برای ذخیره 130 میلیون مترمکعب آب ساخته شده در حالیکه تا به امروز 30 میلیون مترمکعب در آن قرار نگرفته، یا سد کرخه برای 7 میلیارد مترمکعب ساخته شده که تاکنون 2.7 میلیارد مترمکعب آب در آن ذخیره نگردیده و یا سد سیمره که طی 2 سال گذشته به بهره‌برداری رسیده و نیروگاه آن ساخته شده به علت عدم وجود آب کافی آب اصلا وارد نیرگاه سد سیمره نگردیده است. 

وزیر نیروی دولت حسن روحانی در ادامه به خطر افزایش برداشت آب از منابع تجدید شونده اشاره نموده بنا به گفته های چپچیان اکنون 96 میلیارد مترمکبع از منابع آبی تجدید شونده در ایران استفاده میشود که بسیار رقم خطرناکی می باشد و می باید این حجم به 72 میلیارد مترمکعب برسد تا دریاچه‌های موجود در جغرافیای ایران بتوانند به حیات طبیعی خود ادامه دهند.    

در حالیکه با اعتراف دیرهنگام وزیر دولت فعلی مبنی بر خبط تاریخی دولت ایران در سیاست سدسازی می باشیم سدسازی دولت ایران سبب تخریب عمده محیط زیست آزربایجان جنوبی و قتل عام زیست محیطی بوده‌ایم، برای مثال بیش از 90% دریاچه اورمیه بر اساس آمارهای غیرموثق و غیرقابل اعتماد دولت ایران خشکانده شده و فاجعه زیست میحطی قرن را در آزربایجان جنوبی شاهدیم، روزی نیست که حتی صدای نماینده‌گان دولت ایران در آزربایجان جنوبی در مورد عواقف خطرناک خشکیده شدن دریاچه اورمیه در مجلس ایران را نشنویم، در حالیکه به صراحت می توان گفت که اگر دریاچه اورمیه خشک گردد وطنمان آزربایجان جنوبی دیگر وجود خارجی نخواهد داشت و میلیونها انسان ملزم به کوچ اجباری به سرزمین های دیگر خواهیم بود. بر اساس آمار و ارقام های رسمی دولت ایران بر روی حوضه آبی دریاچه اورمیه 73 سد بزرگ و کوچک ساخته شده که لیست تمامی سدهای ساخته شده قبلا در مقاله‌ای در وبلاگ اخبار دریاچه اورمیه منتشر گردیده است.    

علارغم خشکانده شدن بیش از 90% دریاچه اورمیه طی 15 سال گذشته اکنون نیز علت دقیق خشک شدن دریاچه و راه‌کارهای احیاء آن مشخص نیست، در حالیکه وزیر نیروی دولت حسن روحانی اعتراف به افراط در سیاست های سدسازی دارد حسن روحانی در سفرهای انتخاباتی به شهرهای ترک نشینی همچون تبریز، اورمیه، اردبیل و ... در صورت سکان داری قوه اجرائی ایران 3 وعده آموزش به زبان مادری، احیاء دریاچه اورمیه و تاسیس فرهنگستان زبان و ادب ترکی را داده بود که علارغم گذشت بیش از 10 ماه از آغاز بکار دولت به جزء پروپاگاندای دولتی، وعده‌های توخالی و اعمال فانتزی شاهد کوچکترین اقدام عملی در جهت احیاء دریاچه اورمیه نمی باشیم که با بی اعتنائی دولت و ملت حاکم تئوریهای استعمار داخلی خلق ترک در ایران قوت بیشتری می یابد.

نماینده قوشاچای، تیکان‌تپه و سایین قالا: دولت برای حل بحران دریاچه اورمیه وقت کشی می کند

اومود اورمولو

مهدی عیسی زاده در گفتگوئی که با خبرگزاری دولتی تسنیم داشته از تعلل و وقت کشی دولت ایران در قبال دریاچه اورمیه انتقاد نموده است.

بر اساس گفته های نماینده قۏشاچای، تیکان‌تپه و سایین قالا عمق فاجعه خشک شدن دریاچه اورمیه بر بسیاری از مدیران دولتی پنهان می باشد و بجای اقدامات عملی و تاثیرگذار شاهد برگزاری جلسات، گرده‌همائی‌ها، نشست ها و ... بی سرانجام جهت وقت کشی می باشیم.

حسن روحانی بدقولی کرده است

عیسی زاده در مصاحبه‌اش تاکید کرده که دریاچه اورمیه قلب آزربایجان می باشد، دولت حسن روحانی که در ایام انتخابات وعده احیاء دریاچه اورمیه را داده و سبب دلگرمی مردم منطقه شده بود اکنون با تعلل و وقت کشی سبب ایجاد شبه در نیت واقعی و اراده دولت برای احیاء دریاچه اورمیه گشته به طوریکه اکنون حتی حتی یک قطره آب نیز به سوی دریاچه اورمیه سرازیر نگردیده است.

جلسات و گردهمائی های بی نتیجه

نماینده قۏشاچای، تیکان‌تپه و سایین قالا با تاکید بر اینکه اکثر نشستها، جلسات، گردهمائی ها و ... که در مورد دریاچه اورمیه تا به اکنون محقق شده بیشتر در حد جلسه بوده و حتی اطلاعات و اخبار کامل همین جلسات بی حاصل نیز در اختیار نماینده‌گان به سبب تاثیرات احتمالی در افکار عمومی قرار نمی گیرد و بیشتر به جای اقدامات عملی فانتزی می باشند.

یاد آور شویم که دریاچه اورمیه به سبب سیاست های غلط آبی دولت ایران در آزربایجان جنوبی و الخصوص سدسازی بر روی دریاچه اورمیه خشکانده شده، بنا به آمار غیرقابل اعتماد دولت ایران اکنون تنها 8% مساحت آبی کل دریاچه اورمیه باقی مانده که به علت نزدیکی فصل گرما احتمالا شاهد افزایش تبخیر آن قسمت باقی مانده نیز خواهیم بود.

کاهش 40 سانتیمتری سطح آب دریاچه اورمیه و تداوم فرصت سوزی دولت ایران

اومود اورمولو

مدیر کل حفاظت از محیط زیست آزربایجان غربی طی مصاحبه‌ای که 8 فروردین 1393 با سایت دولتی ایسنا داشته از کاهش 40 سانتی متری سطح آب دریاچه اورمیه نسبت به سال گذشته خبر داده است.

حسن عباس نژاد در کنار اینکه به کاهش 40 سانتی متری سطح آب دریاچه اورمیه نسبت به سال گذشته خبر داده از تداوم سیر قهقرائی دریاچه اورمیه نیز سخن گفته است. بنا به گفته های ایشان شعاع تاثیرات منفی خشکاندن دریاچه اورمیه در حال افزایش می باشد. 

آخرین تصاویر ماهواره‌ای و ارقام رسمی ولی غیرموثق دولت ایران حاکی از تسریع روند خشک شدن دریاچه اورمیه در مناطق جنوبی دریاچه می باشد به طوریکه طی ماه های گذشته رفته رفته با پدیده هائی همچون شروع طوفان های نمکی، شوری چاه های کشاورزی، شوری زمین های اطراف دریاچه اورمیه، تخلیه نزدیک به 50 روستای حول دریاچه اورمیه و ... بوده‌ایم.   

گرچه که عباس نژاد مسئله دریاچه اورمیه را به کاهش باران در منطقه و افزایش دما مرتبط دانسته ولی عیسی کلانتری دبیر کار گروه به اصطلاح ملی نجات دریاچه اورمیه در مراسم اختیامیه میزگرد بین المللی تخصصی یافتن راه حل برای تالاب های در معرض خشک شدن که در تاریخ 26 اسفند در سازمان محیط زیست برگزار گردیده برجسته کردن خشکسالی به عنوان اصلی بحران دریاچه اورمیه را بیشتر مسئله‌ای برای سلب مسئولیت مدیران دولتی عنوان کرده است. آمار و ارقام دولتی حاکی از تسریع روند خشک شدن دریاچه اورمیه طی 15 سال گذشته می باشد و بی تردید دولت ایران از 15 سال پیش تاکنون از وضعیت دریاچه اورمیه مطلع بوده است، طی 15 سال گذشته چرا به مسئله دریاچه اورمیه پرداخته نشده ناشی از اجرای سیاست زمین سوخته در مناطق ترک نشین می باشد.  

در حالیکه دریاچه اورمیه به 28 میلیارد مترمکعب آب نیاز دارد و هر روز شاهد تسریع پروسه خشک شدن قسمتی از دریاچه می باشیم به طوریکه بنا به آمار غیرقابل اعتماد دولت ایران اکنون بیش از 80 دریاچه خشک گردیده تاکنون به جزء برگزاری سمینارهای رنگارنگ، بروکراسی اداری، عدم تامین بودجه لازم، عدم نگرش ملی و فراملی به مسئله و ... شاهد کوچکترین اقدام عملی برای احیاء دریاچه اورمیه نمی باشیم. این در حالی صورت می پیذیرد که حسن روحانی در سفرهای ایام انتخاباتی به شهرهای ترک نشین تبریز، اورمیه، اردبیل و ... در صورت پیروزی وعده احیاء دریاچه اورمیه، تاسیس فرهنگستان زبان و ادب ترکی و آموزش به زبان مادری را داده بود و اکنون بیش از 6 ماه از روی کار آمدن دولت روحانی نیز می گذرد و به هیچ کدام از وعده های انتخاباتی اش عمل ننموده است. بر اساس نظر کارشناسا بی طرف محیط زیست و آب دریاچه اورمیه بر اثر سیاست سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی و الخصوص حوضه دریاچه اورمیه، مدیریت غلط منابع آبی، افزایش سطح زیر کشت طی 35 سال گذشته به بیش از 2 برابر، سیستم آبیاری قدیمی و ... خشک گردیده است.

آیا توقف سدسازی می تواند دریاچه اورمیه را نجات دهد؟

اومود اورمولو

بنا به گفته چپ‌چیان وزیر نیروی دولت حسن روحانی وی خواستار توقف سدسازی های جدید در حوزه دریاچه اورمیه شده است. 

اولین سوالی که به ذهن می رسد این هست که آیا این اولین باری هست که مسئولین دولت ایران سخن از توقف سدسازی در حوزه دریاچه اورمیه می زنند یا طی چند سال گذشته الخصوص در دولت احمدی نژاد نیز طی مصوبه ای مطالعات سدسازی های جدید در حوزه دریاچه اورمیه به جزء پروژه های سدسازی در حال اجراء به تصویب رسیده بود؟ 

محمود احمدی نژاد در تاریخ 17 / 2/1392 طی دستور ویژه ای که به وزارت نیروی وقت فرستاده بود خواستار توقف کامل مطالعات سدسازی در حوزه دریاچه اورمیه شده بود (1)، در دستور ویژه احمدی نژاد چنین ذکر شده بود:

تا زمان مشخص شدن تکلیف دریاچه اورمیه هرگونه مطالعات سدسازی در حوزه دریاچه اورمیه متوقف خواهد شد، اما پروژه های سدسازی در حال اجرا امکان توقف را ندارند.   

همانطور که مشاهده می شود مسئله توقف سدسازی از سوی دولت محمود احمدی نژاد صادر شده و مسئله جدیدی نیست و ابراز این مسئله از سوی دولت روحانی تنها به عنوان ابزار پروپاگاندای دولتی برای عوام فریبی می باشد که مدیای فارس زبان و مرکزگرا که اخبار مرتبط با دریاچه اورمیه را سانسور می کند به طور وسیع دست به نشر این خبر نموده است. 

مسئله دوم تاثیر توقف پروژه های سدسازی در حوزه دریاچه اورمیه بر نجات دریاچه اورمیه می باشد

گرچه که دولت ایران نقش سدسازی ها را در خشکانیدن دریاچه اورمیه 10% اعلام می کند بنا به گفته کارشناسان بی طرف داخلی و خارجی سدسازی های بی حساب و کتاب دولت ایران در آزربایجان جنوبی و مدیریت غلط منابع آبی جزء مهمترین علت های خشکانیدن دریاچه اورمیه می باشد. بنا به اطلاعات شرکت مدیریت منابع آب ایران معاونت طرح و توسعه دفتر طرح های توسعه منابع آب (2) بر روی حوزه آبخیز دریاچه اورمیه 72 سد بزرگ و کوچک ساخته شده است، بی تردید توقف سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی می باید از 15 سال پیش که در دریاچه اورمیه اولین آثار شروع پروسه خشک شدن به وضوح قابل مشاهده بود صورت می پذیرفت نه اکنون که بنا به منابع دولتی 75% دریاچه اورمیه خشک شده است. در عین حال توقف سدسازی دولت ایران تاثیری در حقآبه ورودی به دریاچه اورمیه ندارد و مهمترین مسئله دریاچه اورمیه تامین حقابه ورودی به آن می باشد که بنا به منابع دولتی این حقابه طی امسال نیز کاهش داشته است. در عین حالی که مسئله توقف سدسازی در حوزه دریاچه اورمیه مطرح شده است گروهی از کارشناسان نیز سخن از تخریب پل میانگذر اورمیه برای نجات دریاچه اورمیه داده اند (3). طبیعتا پل میانگذر دریاچه اورمیه در خشک شدن دریاچه بی تاثیر نبوده ولی بنا به گفته کارشناسان بی طرف داخلی و خارجی یکی از عوامل فرعی در خشک شدن دریاچه اورمیه می باشد و مهمترین علل خشک شدن دریاچه اورمیه سدسازی های دولت ایران در آزربایجان جنوبی، مدیریت غلط منابع آبی ، افزایش سطح زیرکشت، راندمان پائین آبیاری، سیستم قدیمی کشاورزی و ... می باشد. تخریب پلی میانگذر اورمیه که میلیاردها تومان هزینه داشته کارغی غیرمنطقی و کم یا حتی بی تاثیر در احیاء دریاچه اورمیه می باشد. 

بنا به گفته‌ی مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آزربایجان غربی دریاچه اورمیه با کمبود 20 میلیارد مترمکعبی آب مواجه هست و اولین اولویت دولت ایران می باید تامین این مقدار از حق آب برای توقف پروسه خشک شدن دریاچه اورمیه و بازگشت به حالت طبیعی باشد که تامین این مقدار از کمبود آب نیز می باید طی پروسه مشخصی از طریق 72 سد موجود بر روی دریاچه اورمیه صورت پذیرد. 

بنا به تحقیقی که از سوی دکتر مرتضی جمالی محقق مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه و آرش شریفی و علی پورمند از دانشگاه میامی آمریکا که بر روی تغییرات سطح آب دریاچه ی اورمیه صورت گرفته نشان می دهد که در دوره ی بین یخبندان پیشین (١٣٠٠٠٠ تا ١١٥٠٠٠ سال پیش) و نیز دوره ی بین یخبندان امروزی موسوم به هولوسن که در حدود ١١٠٠٠ سال پیش آغاز شده است و تا به امروز ادامه دارد، سطح آب دریاچه اورمیه نوسانات اندکی داشته است. در واقع، بر پایه ی داده های به دست آمده تا امروز، به نظر نمی رسد که دریاچه ی اورمیه در دوره ی هولوسن دچار خشک شدگی کامل شده باشد. نتایج این تحقیق ناشی از بی کفایتی کامل دولت ایران در قبال محیط زیست آزربایجان جنوبی می باشد که آثار و نتایجی همچون خشک شدن 75% دریاچه اورمیه را به ارمغان آورده است.  

منابع:

1- http://www.mehrnews.com/detail/News/2048819 

2- http://daminfo.wrm.ir/fa/dam 

3- http://www.tehrooz.com/1392/6/19/TehranEmrooz/1264/Page/10/?NewsID=138175

4- http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13910406000649

وعدۀ انتخاباتی و غیرکارشناسی حسن روحانی کاندیدای ریاست جمهوری برای دریاچه اورمیه

اومود اورمولو

آقای حسن روحانی در سفر انتخاباتی که روز دوشنبه 20 خرداد به شهر اورمیه داشت از مهمترین اولویت های خود در صورت پیروزی در انتخابات نام برد که یکی از اولویت های وی مسئله دریاچه اورمیه بیان شد که بدون تردید مهمترین مسئله زیست محیطی برای خلق ترک می باشد. 

گرچه که بحث دریاچه اورمیه و بر عهده گرفتن نقش دهقان فداکار برای نگین آزربایجان در اکثر سخنان به اصطلاح کاندیداها در زمان سفرهای انتخاباتی به مناطق ترک نشین تبلور می یافت ولی اغلب کاندیداها بیشتر به صورت شعارگونه به مسئله دریاچه اورمیه پرداخته و اقدام به ترویج پروپاگاندای دولتی می نمودند. آقای حسن روحانی در مورد نجات دریاچه اورمیه پس از پیروزی در انتخابات مسئله انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه اورمیه را مطرح نمود و هزینه اجرا و تحقق این طرح را بالغ بر 2 – 2.5 میلیارد دلار اعلام نمود. وی برای تامین بودجه این طرح نیز ایجاد دریاچه های مصنوعی و فروش زمین های حاصله از ایجاد دریاچه های مصنوعی را مطرح نموده و به زعم وی 70% هزینه انتقال آب دریای خزر به اورمیه قابل تحقق می باشد. حال باید تامل کنیم که گفته های آقای حسن روحانی چقدر به واقعیت نزدیک بوده و چقدر شعارهای تکراری بیش نمی باشد.

بسیاری از کارشناسان محیط زیست منطقه ای و جهانی مخالف طرح انتقال آب دریای خزر به دریاچه اورمیه اند و برای این مخالفت نیز دلایل خود را دارند. اولین دلیلی که از سوی کارشناسان محیط زیست ابراز می شود ذات انتقال حوضه به حوضه منابع آبی می باشد که در دنیا نیز ثابت شده این انتقال خود سبب ظهور مسائل عمده اکولوژیکی و زیست محیطی می گردد.

مسئله دوم شوری آب دریای خزر هست که بنا به آمارها در حدود 64/12 تا 68/12 گرم در لیتر بیان می شود البته میزان شوری دریای خزر در مناطق مختلف متفاوت است. دریاچه اورمیه نیز خود اکنون دارای غلظت بالائی از نمک می باشد و با افزوده شدن نمک دریای خزر بدون تردید وضعیت دریاچه اورمیه بدتر از گذشته می گردد به طوریکه آب دریاچه اورمیه با ورود این حجم از نمک به حالت اشباع خواهد رسید، در صورت اشباع نمک در دریاچه اورمیه نیز بیش از پیش ما با بلورهای نمک وسیعی در سطح دریاچه مواجه خواهیم شد و این پایان دادن به زیست آرتمیا خواهد بود. قبل از سدسازی های دولت ایران در آزربایجان جنوبی تمامی آب های ورودی به دریاچه اورمیه آب شیرین بودند و خود این امر سبب کاهش غلظت شوری آب دریاچه اورمیه می شد.  

مورد سوم اختلاف سطح دریاچه اورمیه و دریای خزر از سطح دریاهای آزاد می باشد. بر اساس منابع علمی تراز دریاچه خزر 26 الی 28 متر بیان می گردد این درحالی هست که تراز دریاچه اورمیه اکنون حدود 92/1271 متر بیان می شود. همانطور که با مقایسه ساده ارقام مشاهده می گردد اختلاف بسیار زیادی مابین این دو وجود دارد و انتقال آب دریای خزر به دریاچه اورمیه تنها با وجود پمپاژهای بسیار عظیم و قوی، هزینه و انرژی بسیار زیادی قابل تحقق میباشد.

مسئله چهارم فاصله دریای خزر و دریاچه اورمیه می باشد. با در نظر گرفتن فاصله زیاد مابین دریاچه اورمیه و خزر فرض اولیه را بر انتقال از طریق کانال های روباز بگذاریم بدون تردید به علت مسیر طولانی و شوری آب دریای خزر حجم وسیعی از آب خزر در راه بخار خواهد شد. اگر کانال کشی را از طریق کانال های زیرزمینی در نظر بگیریم هزینه ساخت چنین کانال هائی بسیار زیاد خواهد بود و  عملاً دولت ایران برای نجات دریاچه اورمیه به زیر چنین مسئولیتی نمی رود. 

مسئله پنجم مدت زمان ساخت کانال میباشد. بنا به خوشبینانه ترین تخمین ها کانال کشی از دریای خزر به دریاچه اورمیه حدود 5 الی 7 سال به طول می انجامد و با توجه به وضعیت وخیم دریاچه اورمیه این کانال کشی طی این پروسه زمانی نیز نمی تواند دردی از مشکلات متعدد دریاچه اورمیه را درمان کند و تا آن زمان دریاچه تماماً می خشکد.

مسئله ششم مسئله حقوقی دریای خزر می باشد که ایران نیز به عنوان یکی از همسایگان دریای خزر تنها می تواند حجم مشخصی از آب دریای خزر را برداشت کند، آیا اصلاً همسایگان مشاع در دریای خزر اجازه استفاده و انتقال آب به دریاچه اورمیه را می دهند خود بر پیچیدگی مسئله می افزاید. با استناد به گفته های ناصر مقدسی مدیر کل دفتر زیستگاه ها و امور مناطق سازمان محیط زیست ایران در تاریخ 2012.05.11 که با خبرگزاری دولتی مهر داشته وی کمبود آب دریاچه اورمیه را حدود 15 الی 20 میلیارد مترمکعب بیان کرده (1) در عین حال آقای کریمی مدیر عامل شرکت آب منطقه ای آزربایجان غربی در گفتگوئی که با خبرگزاری دولتی فارس در 21 خرداد 1392 داشته کمبود 20 میلیارد مترمکعبی آب دریاچه اورمیه را اعلام نموده است(2).  

مسئله هفتم تامین هزینه ساخت دریاچه های مصنوعی هست در حالیکه دریاچه ها و تالاب های طبیعی این جغرافیا در حال خشک شدن می باشند سخن گفتن از چنین طرح های فانتزی بی شک چیزی بیش از خیال پردازی نمی تواند باشد.   

بر اساس نظر بیشتر کارشناسان دریاچه اورمیه به علت سدسازی های صورت گرفته، پل میانگذر تبریز – اورمیه، مدیریت غلط منابع آبی، افزایش سطح کشاورزی طی 33 سال گذشته به 2 برابر، افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی ناشی از سدسازی، کاهش بارندگی، سیستم قدیمی آبیاری و ... طی سالهای گذشته با خشک شدن 70% از مساحتش مواجه شده است و تاکنون کوچکترین قدیمی از سوی دولت ایران برای احیاء این دریاچه برداشته نشده است. همین کارشناسان اصلی ترین مسئله در احیاء دوباره دریاچه اورمیه را گشودن مقدار آب مشخص از سدها می باشد که این راهکار تاکنون با عدم پاسخ و بی  تفاوتی دولت ایران مواجه شده است.

منابع:

1- http://tinyurl.com/knmsxmd

2- http://tinyurl.com/kx8kncd