۱۳۹۳/۱۱/۲۰

گرد و غبارها به اورمیه و تبریز رسید

اومود اورمولو
بنا به سخنان مسئول اطلاع‌رسانی و روابط عمومی آموزش و پرورش آزربایجان غربی به علت غبار آلود بودن هوا و افزایش میزان گرد و غبار مدارس مقطع ابتدائی نوبت صبح در شهرهای اورمیه، خانا(پیرانشهر)، قوْشاچای(میا‌دوآب)، به‌ی کندی(بوکان)، ساووْج‌بۇلاق(مهاباد) تعطیل اعلام شده است.
بنا به اطلاعات منتشر شده از سوی ارگان هواشناسی اورمیه گرد و غبار در آزربایجان غربی و الخصوص شهر اورمیه از عصر روز یکشنبه وارد استان گردیده و در برخی شهرها افزایش آلودگی هوا و کاهش میزان دید را در پی داشته است. گزارش‌ها حاکی از چندین برابر بودن میزان آلاینده‌ها از حد استاندارد می‌باشد ولی میزان دقیق شاخص‌ آلودگی هوا در شهر اورمیه از سوی مسئولین مشخص نشده است. مسئولان بخش سلامت آزربایجان غربی با صدور اعلامیه‌ای خواستار خودداری تردد افراد سالمند، بیماران قلبی و عروقی و کودکان در شهرهای یاد شده گشته‌اند.
وضعیت اضطراری هوای تبریز 
مدیر کل مدیریت بحران آزربایجان شرقی نیز شرایط اضطراری شاخص آلودگی برخی شهرهای آزربایجان شرقی را تائید نموده و تعطیلی مدارس نوبت صبح ابتدائی، پیش‌دبستانی و استثنائی شهرستان‌های تبریز، آذرشهر، اسکو، مراغه، بناب، ملکان و عجب‌شیر را اعلام نموده است. بر اساس گفته‌های خلیل ساعی شاخص P.S.I  تبریز 180 اعلام شده که رقم بالای 100 به معنای شرایط اضطرای آلودگی هوا می‌باشد.     
گرد و غبار بی‌سابقه در احواز
طی چند روز گذشته گرد و غبار بی‌سابقه‌ای را در احواز شاهد بودیم که حتی تردد انسان و وسایل نقلیه عمومی را غیرممکن نموده بود، غلظت گرد و غبار احواز از سوی مسئولین دولتی دو هزار میکروگرم معرفی شده که میزان 150 میکروگرم به عنوان استاندارد جهانی معرفی می‌شود.

۱۳۹۳/۱۱/۱۸

حذف منابع مالی احیاء دریاچه اورمیه از بودجه سال 1394

اومود اورمولو
با پیشنهاد کمسیون تلفیق مجلس ایران از جمله امضاء نماینده‌گانی همچون "نادر قاضی‌پور" نماینده اورمیه، مهدی عیسی‌زاده نماینده قوْشاچای-تیکان‌تپه و سایین‌قالا تمامی منابع تعیین و در نظر گرفته شده در لایحه بودجه سال 1394 در خصوص احیاء تالاب‌ها، دریاچه اورمیه، مبارزه با ریزگردها، آلودگی‌ هوا، بهبود وضعیت کشاورزی و ... حذف گردید. حذف منابع مالی موضوعات یاد شده در کمسیون تلفیق مجلس ایران در حالی صورت پذیرفته که طی سال‌های گذشته تا به اکنون هر یک از موارد مذکور جزء معضلات زیست‌محیطی ایران مطرح شده اند. 
در حالیکه نماینده اورمیه خود یکی از اعضا کمسیون تلفیق مجلس ایران می‌باشد در عین حال یکی از پیشنهاد کننده‌گان حذف منابع مالی احیاء دریاچه اورمیه بوده است، قاضی‌پور دوشنبه هفته گذشته در گفتگوئی که با خبرگزاری خانه ملت داشته است از سیاسی‌کاری در احیاء دریاچه اورمیه سخن گفته و از عدم سرازیر شدن حتی یک قطره به دریاچه اورمیه سخن رانده است. اکنون می‌باید جامعه ترک قسم حضرت عباس را باور کند یا دم خروس را؟ براستی دلیل اصلی ممانعت نماینده‌گان ترک مجلس ایران از تامین منابع مالی احیاء دریاچه اورمیه در بودجه سال 1394 ایران چه می‌تواند باشد چونکه نادر قاضی‌پور در مصاحبه یاد شده تنها از وجود 3% از آب در دریاچه اورمیه خبر داده بود.
دریاچه آرال و دریاچه اورمیه
در حالیکه شاهد حذف منابع مالی دیده شده برای احیاء دریاچه اورمیه در بودجه سال 1394 دولت ایران می‌باشیم طی هفته‌های گذشته مجله بین‌المللی تحقیقات دریاچه‌های بزرگ(Journal of Great Lakes Research) مقاله‌ای در مورد دریاچه آرال و دریاچه اورمیه منتشر نموده که نویسنده‌گان تحقیق یاد شده با استفاده از آنالیز تصاویر ماهواره‌ای 42 سال پیش تا به اکنون از کوچکتر شدن، از دست دادن آب و خشیکده ‌شدن دریاچه اورمیه خبر داده‌اند. بر اساس نتایج تحقیقات فوق حجم آب دریاچه اورمیه 80% کاهش یافته است.
سدسازی یا خشکسالی؟ 
گرچه که دولت ایران مهمترین عامل خشک شدن دریاچه اورمیه را به عوامل طبیعی از جمله "خشکسالی" نسبت می‌دهد ولی بنا به آنچه که پژوهشگران در مقاله یاد شده بدان اشاره نموده‌اند خشکسالی مهمترین و تنها عامل خشک شدن دریاچه اورمیه نیست و عوامل انسانی نقش بسزائی در خشکاندن دریاچه اورمیه داشته‌اند. با توجه به نتایج مقاله علمی پژوهشی یاد شده می‌توان خشکسالی را از مضنوین اصلی خشکاندن دریاچه اورمیه تبرئه نمود ولی سخن اینجاست که چرا تاکنون دولت ایران پاسخگوی عامل اصلی خشکاندن دریاچه اورمیه نبوده و یا اکنون نیز در پی شناسائی عامل اصلی خشکاندن دریاچه اورمیه نیست ؟ بنا به نظر بسیاری از کارشناسان بی‌ط‌رف سدسازی‌های بی‌رویه بدون در نظر گرفتن حق آب دریاچه اورمیه یکی از اصلی‌ترین فاکتورهای خشکاندن دریاچه اورمیه معرفی می‌گردد، براساس آمار رسمی اکنون بیش از 73 سد بزرگ و کوچک بر روی حوضه آبی دریاچه اورمیه ساخته شده است که لیست سدهای ساخته شده بر روی حوضه آبی دریاچه اورمیه قبلا در مقاله‌ای در وبلاگ اخبار دریاچه اورمیه منتشر گردیده است.
دریاچه اورمیه و شیوع‌ بیماری‌های ریوی 
بنا به گزارشی که در روزنامه شهروند شماره 457 منتشر گردیده شاهد افزایش غیرعادی تعداد بیماران ریوی در استان‌های آزربایجان غربی و آزربایجان شرقی می‌باشیم که بی‌تردید نمک موجود در دریاچه اورمیه و افزایش توفان‌های نمکی دریاچه یکی از مهمترین عوامل افزایش و شیوع بیماری‌های ریوی یاد شده در آزربایجان جنوبی می‌باشد. در عین حال با توجه به تجربه دریاچه آرال می‌توان در آینده نزدیک از بروز بیماری‌هائی همچون سل، آنمی یا کم‌خونی، بیماریهای کبد و کلیه مجاری ادرای، بیماری‌های آرتریتیک (ورم و اماس مفاصل)، حصبه، اختلال در عملکرد غدد دورن‌ریز، تغییرات عصبی و رفتاری، سارکوم بافت نرم، آسیب‌های پوستی، آسیب‌های سیستم ایمنی و ... یاد نمود. 
دریاچه اورمیه و آغاز مهاجرت اجباری قرن
گرچه که حسن روحانی در سفر استانی‌اش به اردبیل معضل دریاچه اورمیه را مسئله‌ای سرنوشت‌ساز، حیاتی و درهم‌آمیخته با زندگی 14 میلیون انسان معرفی نموده بود ولی علارغم بدست‌گیری سکان‌داری قوه مجریه توسط وی شاهد کوچکترین اقدام عملی جهت احیاء دریاچه اورمیه نمی‌باشیم گوئی دریاچه اورمیه جزء ایران نیست و دریاچه نیز می‌باید تبعیض را متحمل شود.

۱۳۹۳/۰۹/۲۰

بی‌اعتنائی دولت ایران در احیاء دریاچه اورمیه داد نماینده‌گان آزربایجان را درآورد

اومود اورمولو
نماینده‌گان آزربایجان جنوبی که بی‌تردید برآیند و جزء مافیای قدرت‌اند نیز سرانجام از بی‌اعتنائی دولت ایران در مسئله احیاء دریاچه اورمیه انتقاد نمودند. در هفته جاری 2 نماینده ترک از آزربایجان غربی و آزربایجان شرقی به مسئله دریاچه اورمیه و وعده‌های حسن روحانی پرداخته‌اند، مهمترین و نقطه اشتراکی هر دو نماینده ترک سخن گفتن از عدم اقدامات عملی دولت در قبال دریاچه اورمیه بوده است.
نماینده تبریز، اسکو و آذرشهر: هیچ اقدامی برای نجات دریاچه اورمیه صورت نگرفته است
نماینده تبریز، اسکو و آذرشهر در تاریخ 16 آذر و در نطق میان دستور خود با اشاره به مسئله زیست محیطی دریاچه اورمیه از بی‌تفاوتی دولت ایران به دریاچه اورمیه انتقاد کرد و اظهار داشته "تاکنون هیچ اقدامی برای دریاچه اورمیه صورت نگرفته است".
بر اساس گفته‌های علیرضا منادی حسن روحانی در وعده‌هائی که در مورد احیاء دریاچه اورمیه داده بود تاکنون به هیچ یک از وعده‌های انتخاباتی‌اش عمل ننموده است.
نماینده اورمیه: دریاچه اورمیه آخرین نفسهایش را می‌کشد
نادر قاضی‌پور یکی از نماینده‌گان اورمیه در مجلس ایران طی گفتگوئی که با خبرگزاری CHN در مورد دریاچه اورمیه داشته به وضعیت نامناسب دریاچه و عدم اقدامات عملی دولت ایران در قبال دریاچه اورمیه پرداخته است. 
قاضی‌پور در سخنان خود از عدم عملی شدن طرح‌هائی که با نام به اصطلاح احیاء دریاچه اورمیه توسط دولت تبلیغ می‌شود انتقاد نموده، وی به صراحت از خشک شدن دریاچه اورمیه طی ما‌های آتی خبر داده است. بنا به گفته‌های نماینده اورمیه هیچ آبی به سمت دریاچه اورمیه آزاد نگردیده است. نماینده اورمیه با انتقاد از سخنان غیرمسئولانه مسئولان دولتی غیربومی در مورد دریاچه اورمیه ابراز داشته: آن‌ها مثل ما در داخل آتش نسوخته‌اند؛ یکی شنیده است که آتش می‌سوزاند. یکی دیده که آتش می‌سوزاند. اما تنها کسی که در آتش سوخته است می‌تواند درباره آتش اظهار نظر کند. ما در آتش سوخته‌ایم و می‌دانیم خشک شدن دریاچه اورمیه چه معنایی دارد. آقایان فقط جلسه می‌گذارند و حق جلسه و ماموریت می‌گیرند؛ این جریان درست نیست.
سدها و دریاچه اورمیه
قاضی‌پور سپس به مسئله سدسازی که بنا به گواه بسیاری از کارشناسان بی‌طرف آب مهمترین فاکتور خشکاندن دریاچه اورمیه می‌باشد پرداخته است، وی از وجود تعداد بیشماری سد در سه حوزه آزربایجان غربی، آزربایجان شرقی و کردستان خبر داده که از ورود آب‌های آزاد به دریاچه اورمیه ممانعت می‌کنند.
حسن روحانی و احیاء دریاچه اورمیه 
در حالیکه حسن روحانی در سفرهای انتخاباتی خود به مناطق ترک‌نشینی همچون تبریز، اورمیه، اردبیل و ... تحقق 3 وعده تاسیس فرهنگستان زبان و ادب ترکی، احیاء دریاچه اورمیه و آموزش به زبان مادری را داده بود علارغم گذشت نزدیک به 2 سال از انتخاب وی تاکنون کوچکترین اقدام عملی در مورد هیچ کدام از وعده‌های وی را شاهد نبوده‌ایم و حسن روحانی نیز تاکنون نتوانسته تک آجری از دیوار بلند بالای بی‌اعتمادی ملت‌های غیرفارس و دولت و ملت حاکم را بردارد.

۱۳۹۳/۰۸/۲۱

تداوم کاهش آب دریاچه اورمیه و بی‌برنامگی دولت ایران در قبال دریاچه

اومود اورمولو
هادی بهادری در نشست خبری که در خصوص مصوبات دولت ایران برای به اصطلاح احیاء دریاچه اورمیه که در سالن معاونت امور عمرانی برگزار گردید وضعیت فعلی دریاچه اورمیه را ناشی از سیاست‌های نادرست گذشته عنوان کرد.
معاون امور عمرانی استانداری آزربایجان غربی با اشاره به تراز آبی دریاچه اورمیه که بنا به گفته‌ وی 127.40 متر می‌باشد نسبت به پنج روز گذشته 6 سانتی‌متر کاهش یافته و با توجه به تثبیت‌ها دریاچه اورمیه به وضعیت پارسال خود باز خواهد گشت. بهادری از کاهش 3.7 متری تراژ اکولوژیک دریاچه اورمیه در سال‌های گذشته خبر داد. 
طی روز‌های گذشته که بارش‌های متوسطی در شهر اورمیه و دیگر شهرهای آزربایجان جنوبی صورت پذیرفته بود شاهد پروپاگاندای وسیعی از سوی مئدیای دولت و ملت حاکم مبتنی بر تاثیرات اغراق‌آمیز بارش‌ها بر دریاچه اورمیه بودیم حتی کار به جائی رسیده بود که نوبخت معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی حسن روحانی و سخنگوی دولت در روز چهارشنبه 14 آبان 1393 پس از پایان جلسه هیئت وزیران سخن از افزایش نیم‌متری سطح آب دریاچه اورمیه داده بود و یا حمید قاسمی مدیر کل حفاظت محیط زیست آزربایجان شرقی در روز پنجشنبه 5 آبان 1393 در کارگروه مدیریت و مخاطرات زیست محیطی شهرستان ملکان از افزایش 35 سانتی‌متری سطح آب دریاچه اورمیه خبر داده بود. حتی حسن عباس‌زاده مدیر کل حفاظت محیط زیست آزربایجان غربی نیز از افزایش 30 سانتی‌متری سطح آب دریاچه اورمیه خبر داده بود و یا معصومه ابتکار طی بازدیدی که از آزربایجان داشت پس از برگشت طی مطلبی از حال خوب دریاچه اورمیه سخن گفته بود. در حالیکه سخنان روزهای بعد مسئولین محلی و نماینده‌گان دولت ایران در آزربایجان جنوبی با زیر سوال بردن تمامی آمارها و ارقام متناقض از کاهش سطح آب دریاچه اورمیه نسبت به مدت مشابه در سال گذشته خبر داد.       
بی‌توجهی و بی‌‌برنامگی دولت ایران در قبال دریاچه اورمیه
نادرقاضی پوری یکی از نماینده‌گان اورمیه در گفتگوئی که با خبرنگاری اجتماعی خانه ملت داشت به تشریح آخرین وضعیت دریاچه اورمیه پرداخت، وی با انتقاد از بی‌توجهی دولت ایران به شرایط دریاچه گفت: دولت قول مساعد واریز 729 میلیارد تومان اعتبار برای نجات دریاچه اورمیه را داده است اما جای نگرانی وجود دارد که این اعتبار مانند گذشته تنها صرف دیگر امورو مرتبط با بروکراسی چند لایه گردد. وی در ادامه سخنانش با توجه به عدم اعتقاد دولت ایران در قبال دریاچه اورمیه را منجربه عدم سرازیر شدن آب به سمت دریاچه اورمیه دانست.
سدسازی و دریاچه اورمیه
گرچه که معاون امور عمرانی استانداری آزربایجان غربی و بسیاری از مسئولان مهمترین عامل خشکاندن دریاچه اورمیه را اشتباهات دول گذشته معرفی می‌کنند ولی هیچ‌کدام با توجه به داده‌ها و مشاهدات علمی سخن نمی‌گویند در حالیکه آمار و ارقامی که از سوی کارشناسان بی‌طرف منابع آب و محیط زیست هر از چندگاهی منتشر می‌شود بر نقش اصلی سیاست سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی و الخصوص حوزه آبی دریاچه اورمیه تاکید می‌ورزند، داده‌های دولتی حاکی از وجود 73 سد بزرگ و کوچک بر روی حوزه آبی دریاچه اورمیه می‌باشد.

۱۳۹۳/۰۸/۱۹

مدیریت منابع آب، سازمان‌های مدنی و سدهای بزرگ

دولت ایران با سدسازی‌های بی‌حساب و کتاب در آزربایجان جنوبی و الخصوص حوضه آبی دریاچه اورمیه سبب تخریب محیط زیست آزربایجان جنوبی گردیده به طوریکه خشک شدن دریاچه اورمیه تنها یکی از نمونه‌های زیست‌کشی آزربایجان و مناطق ترک‌نشین ایران می باشد و نه همه‌ی آن. بر اساس آمار رسمی دولتی بر روی حوضه آبی دریاچه اورمیه 73 سد بزرگ و کوچک ساخته شده، تمامی مشاهدات حاکی از عدم بررسی دقیق، کارشناسانه و علمی سود و زیان تک‌تک سدهای ساخته شده میباشد چونکه اگر بررسی صورت می‌پذیرفت بسیاری از سدهای ساخته شده فعلی نمی‌باید ساخته می‌شد. در زیر بندهای بيانيه سن‌فرانسيسكو در مورد مديريت منابع آب، سازمان‌های مدنی و سدهای بزرگ گردآوری شده است، براستی دولت ایران در مورد سدسازی‌هائی که انجام داده تاکنون کدام یک از بندهای زیر را مد نظر قرار داده است؟ آیا با در نظر گرفتن و تحقق بندهای یاد شده از سوی دولت ایران در سدسازی باز نیز شاهد خشک شدن دریاچه اورمیه می‌بودیم؟   
1) هدف از ساخت سد باید بروشنی تعریف شده باشد و شالوده های روشنی برای سنجش موفقیت یا شکست آن در آینده پیش بینى شود.
2) در زمان برنامه‌ریزی، باید همه گزینه‌های دستیابی به اهداف طرح، اعم از سازه‌ای و غیرسازه‌ای، به روشنی تحلیل گردد.
3) هر دولت یا بنگاهی که برای طرح‌های سدهای بزرگ اعتبار تامین می کند باید دسترسی آزاد به داده های بکار گرفته شده و اطلاعات طرح به شهروندان را اجازه دهد.
4) ارزیابی کامل پیامدهای کوتاه و بلند مدت زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی طرح باید انجام گیرد و برای بازبینی و نقد آن از سوی کارشناسان مستقل، فرصت کافی داده شود.
5) همه مردم خسارت دیده از سد چه در محدوه مخزن و چه در پایین دست باید از احتمال اثرگذاری طرح بر هستی و زندگی خود آگاه باشند و باید در فرآیند برنامه‌ریزی مورد مشورت و نظرپرسی قرار گیرند و اهرم‌های سیاسی موثر برای رد طرح را دارا باشند.
6) همه مردمی که خانه‌ها، زمین ها یا معیشت خود را در سایه اجرای طرح سدسازی از دست می دهند باید به کمک موسسات حسابرسی خسارت شان تعیین و جبران گردد.
7) خطر شکستن سدها برای ایمنی و زندگی مردم می بایست تشریح شود و تحلیل انجام شده باید برای هرکس که در منطقه بالقوه متاثر از شکستن سد زندگی می کند به سادگی دسترس پذیر باشد.
8) هر طرح آبیاری همراه با یک سد بزرگ، باید نخست تولید خوراک برای مصرف محلی را در نظر بگیرد و سپس تولید محصولات نقدی را هدف قرار دهد.
9) هر طرح آبیاری همراه با یک سد بزرگ باید در راستای بکارگیری پایدار اراضی کشاورزی، یک برنامه جامع برای پیشگیری از شور و زهدار شدن زمین ها تهیه کند.
10 ) طرح سدسازی باید نشان بدهد که هیچ پیامد زیان‌آور مهمی (مانند پیامدهایی که به از دست رفتن حاصلخیزی خاک و یا شوری آن بیانجامد) بر عرضه خوراک یا معیشت مردم وابسته به کشاورزی در سیلاب دشت های پایین دست نخواهد داشت.
11 ) طرح سدسازی باید نشان دهد که هیچ تهدیدی برای کیفیت آب مصرفی کسانی که در پایین دست زندگی می کنند در برنخواهد داشت.
12 ) طرح باید سلامت مردم را بهبود بخشد و نباید خطر شیوع بیماری های ناشی از آب را افزایش دهد.
13 ) پیامدهای زیست محیطی مصارف صنعتی وابسته به الکتریسیته تولید شده از سد باید در برنامه ریزی طرح در نظر گرفته شود.
14 ) طرح سدسازی باید نشان دهد که هیچ پیامد زیان آور مهمی بر ماهیگیری رودخانه ای، دهانه ای و یا ساحلی پایین دست خود ندارد.
15 ) طرح سدسازی نباید اثر زیان باری بر هیچ پارک ملی، جایگاه میراث فرهنگی، مناطق در نظرگرفته شده برای کارهای با اهمیت علمی و آموزشی و یا مناطق زیستگاهی گونه های در خطر و یا در معرض نابودی داشته باشد.
16 ) برنامه جامع جنگل کاری و مهار فرسایش در مخزن و حوزه آبخیز باید با طراحی تلفیق گردد.
17 ) برنامه ریزی و مطالعات سدسازی باید تعیین کند که آیا طرح پایدار است یا نه؟ این مساله بویژه به تجمع رسوب در مخزن، شوری خاک و تغییر در میزان ورودی مخزن در پی تخریب آبخیز باز می گردد. اگرطرح پایدار نباشد یک برنامه ترمیم و احیا باید به مثابه بخشی از طراحی پروژه به آن پیوست شود.
18 ) هزینه های پیش بینی شده طرح باید همه هزینه های اقتصادی خسارت های زیست محیطی ناشی از ساخت، آماده سازی، نگهداری بهره برداری، و نیز برچیدن سد را در برداشته باشد.
19 ) تحلیل اقتصادی یک طرح سدسازی باید دامنه عدم قطعیت و احتمال تغییر در برآوردهای هزینه و درآمد طرح را تعیین کند.
20 ) درآمدهای پیش بینی شده سدها باید بر پایه تجربه طرح های گذشته انجام گیرد.
21 ) برنامه ریزی سدهای برق آبی باید تحلیلی از فایده ها و هزینه های سایر گزینه های تولید برق و حفاظت و ذخیره انرژی را ارائه دهد.
22 ) برای اطمینان از اینکه اجرا، بهره برداری و نگهداری سد و تجهیزات وابسته به آن، دستیابی به فواید پیش بینی شده طرح را امکان پذیر می سازد، باید ابزارهای موثری ارائه شود.
ماخذ: رودهای خاموش، همچنین نگاه کنید به تارنماى رودخانه های جهان www.internationalrivers.org
منبع مقاله:
ماهنامه تخصصی بازار کشاورزی – سال چهارم – شماره 52