۱۳۹۱/۰۴/۳۰

آیا بارورسازی ابرها می تواند طرحی برای نجات دریاچه اورمیه باشد؟

طی روزهای گذشته اولین نشانه های سونامی نمک حاصل از دریاچه اورمیه توسط گروهی از فعالین محیط زیست آزربایجان جنوبی به تصویر کشیده شده و برای اولین بار در مدیای منتشر گشت. 
پس از انتشار اولین تصاویر شروع بادهای نمکی دریاچه اورمیه مسئولین طی اظهارنظرهای مختلف به مانند همیشه اکثرا موضوع و صورت مسئله را کتمان کرده و یا از طرح های پیش رو به مانند بارور سازی ابرها مطالبی را برای اقناء جامعه بیان داشتند. 
آیا واقعاٌ شروع طوفان های طی روزهای گذشته در شهر اورمیه و دیگر شهرهای آزربایجان غربی مرتبط با شروع سونامی نمک در دریاچه اورمیه می باشد یا خیر را سوالی می باشد که هر شخصی که از دور یا نزدیک به موضوع نگین آزربایجان حساس می باشد را به خود جلب کرده است. 
کوچکترین شکی نیست که با شروع فصل گرم و تبخیر هر چه بیشتر آب دریاچه اورمیه وضعیت به مراتب بدتر از گذشته شده و دریاچه اورمیه هر روز آب بیشتری را از دست خواهد داد، گرچه مسئولین برای عوام فریبی از افزایش .... سانتی متری روزانها ارتفاع آب دریاچه اورمیه مطالبی بیان کنند، تصاویر ماهواره ای و نظرات کارشناسان محیط زیستی داخلی و خارجی همگی برروند تسریع خشک شدن دریاچه اورمیه دلالت می کنند.
خلق ترک طی ماههای گذشته در شهرهای تبریز، اورمیه، اردبیل و .. از هر فرصتی برای یادآوری خشکانیده شدن دریاچه اورمیه استفاده می کنند، ولی چه سود که مخاطب قضیه با خشکانیدن دریاچه اورمیه تنها نابودی خلق ترک و آزربایجان جنوبی را نشانه گرفته است. 
مدیای دولتی داخلی و غیردولتی خارجی فارس محور هر روز مانورهای تبلیغاتی اععم از باروسازی ابرها، طرح انتقال آب آراز به دریاچه اورمیه، تخصیص بودجه چند میلیارد دلاری و ... را با آب و تاب برروی خبرگزاریها و تلویزیونهای رنگ رنگارنگ فارسی منتشر می کنند ولی دریغ از کالبد شکافی قضیه، که آیا مثلاً کدام یک از طرح ههای خیالی زیر تاکنون در دنیا و در این منطقه قابلیت اجرائی داشته و یا می تواند مرحمی بر زخم های خلق ترک و دریاچه اورمیه باشد. 
در جدیدترین نمونه های پروپاگاندای خبری مسئولین سازمان محیط زیست از شروع دوباره طرح بارورسازی ابرها در حوزه آبخیز دریاچه اورمیه خبر داده اند.
آقای محمد درویش یکی از فعالین محیط زیست طی مصاحبه ای (1) با خبرگزاری میراث فرهنگی نکاتی در مورد طرح تکراری بارورسازی ابرها بیان کرده اند که قسمتهای مهم این مصاحبه در زیر منتشر می شود:
اگر طرح بارورسازی ابرها (cloud seeding) موثر بوده چرا مسئولین آمار قابل استنادی در این باره منتشر نمی کنند تا مشخص شود که میزان بارش ها چه میزان تغییر کرده است. بارور کردن ابرها در حوزه آبخیز دریاچه اورمیه تاثیری بر میزان بارش ها نداشته است. چندی پیش گزارشی منتشر شده بود مبنی بر این که در اردیبهشت ماه بارورسازی انجام شده و میزان بارش ها را افزایش داده است، این در حالی است که اردیبهشت، فصل بارش در این حوزه آبخیز است، مسوولانی که ادعای افزایش میزان بارش ها را مطرح می کنند در تیر یا مرداد بارورسازی را انجام دهند تا ببینند آیا نتیجه ای در بر دارد یا خیر.در ماه های تیر و مرداد میانگین بارش، 5 تا 7 میلی متر است، اگر مسوولان توانستند با بارورسازی این میزان را به 15 میلی متر برسانند می توان گفت که بارورسازی موثر بوده است، در حالی که این اتفاق نیفتاده است و با توجه به تجربه دیگر کشورها احتمال کمی برای رخداد آن وجود دارد.
محمد درویش مثالی از کشورهایی که پیش از این در آن ها بارورسازی ابرها انجام شده است، می آورد: «در آمریکا، روسیه، اسپانیا و رژیم اشغالگر قدس بارورسازی ابرها انجام شده اما نتیجه ای نداشته و میزان ریزش های آسمانی تغییری نکرده است؛ این بدان معنا است که چنین اقدامی نمی تواند موثر باشد.». این ها اما تمامی مشکلات بارورسازی ابرها نیست، چنان که این بارورسازی و ایجاد ریزش های مصنوعی می تواند در جایی دیگر از کره زمین، خشکسالی مصنوعی ایجاد کند. درویش در این باره گفت: «بر فرض که بارورسازی ابرها اقدامی موثر باشد از آن جا که میزان رطوبت در جو زمین ثابت است، ایجاد بارش های مصنوعی در نقطه ای از زمین، خشکسالی مصنوعی در نقطه ای دیگر را به وجود می آورد.»
به نظر او دریاچه اورمیه روزهای سخت تری به نسبت سال گذشته می گذراند. محلی های منطقه می گویند که سونامی نمک در دریاچه اورمیه آغاز شده و بسیاری از ساکنان اقدام به ترک محل زندگی خود کرده اند. با این حال مسوولان سازمان محیط زیست به جای اختصاص تمامی حقابه و نجات دریاچه اورمیه ، به اظهار نظرهایی فانتزی مانند بارورسازی ابرها بسنده می کنند، گویی شرایط بحرانی دریاچه اورمیه هنوز به قدر کافی برای مسوولان این سازمان متقاعد کننده نیست.
1- گزارش آقای درویش
http://tinyurl.com/dxhy2ez