فلامینگوهای دریاچه اورمیه در دلتای چوخوراووای ترکیه

تا قبل از شروع پروسه خشکانیدن دریاچه اورمیه این نیگن زیبای آزربایجان همه ساله میزبان هزاران فلامینگوی مهاجر بود و حرکت قوس وار فلامینگوها در فصل گذر از این منطقه به راحتی از شهر اورمیه قابل روئیت می بود، ولی با شروع روند خشک شدن دریاچه اورمیه که قریب به 15 سالی می باشد دیگر فلامینگوها دریاچه اورمیه را برای گذراندن فصول سردی که در سیبری مواجه بودند برنگزیده و سراسریز به دلتاها و دریاچه های ترکیه شداند. گریز فلامینگوها این نماد دریاچه اورمیه بدون تردید نشان از وقوع یک فلاکت زیست محیطی در منطقه می باشد که فلامینگوها با عدم انتخاب دریاچه اورمیه به عنوان گذرگاه سعی در نمایش نشانه های اولیه این فلاکت زیست محیطی  به گوش مردم ترک و دیگر مردمان دنیا داشته اند. 

متاسفانه علارغم بروز پدیده خشک شدن دریاچه اورمیه هنوز کوچکترین حرکتی از دولت ایران در قبال احیاء دریاچه اورمیه صورت نگرفته است و گوئی دریاچه اورمیه جزء ایران محسوب نمی گردد. 

بر اساس گزارش مدیای طرفداران میحط زیست ترکیه دلتای چوخوراووا امسال میزبان هزاران هزارن فلامینگوی مهاجر بوده که بنا به تثبیت ها طی 20 سال گذشته این تعداد از فلامینگوها در منطقه مشاهده نشده است.

بر اساس آمار رسمی که از سوی ارگان غیردولتی طرفداران میحط زیست و وزیر جنگل داری و راه سازی ترکیه در مورد شمارش تعداد فلامینگوها در دلتای مذکور صورت گرفته حدود 43.350 عدد فلامینگو در سال 2013 در منطقه تثبیت شده است.

کثرت امسال فلامینگوها حتی سبب حیرت آمارگیران محیط زیستی ترکیه شده است، به نظر آنان وجود این تعداد فلامینگو حداقل طی 20 سال گذشته مشاهده نشده است. بیشتر فلامینگوها در غرب دلتا و نزدیک به دریاچه سکنی گزیده اند. 

طی پروژه ای تحقیقی که در دنیا و ترکیه صورت گرفته امسال تعداد پرنده گان مهاجر آمارگیری شده است که تنها در منطقه دلتای چوخورجای ترکیه حدود 250 هزار انواع پرنده تثبیت گشته است.

منبع ترجمه خبر:

http://tinyurl.com/cpfvlyz

مردم شهر اورمیه ناجی حیوانات گرسنه جزایر دریاچه اورمیه

گزارش ،كیمیا عبدالله پور: دست های مهربان اهالی اطراف دریاچه اورمیه بر سر گوزن های زرد تشنه سایه انداخته ؛ گوزن های جزیره' اشك ' كه اگر به آنها آب نرسد در آینده ای نه چندان دور فقط خاطره ای از آنها باقی می ماند. 

350 راس گوزن در جزایر دریاچه اورمیه چندی است كه به دلیل خشكسالی و تغییرات آب و هوایی در معرض خطر تلف شدن قرار دارند و برای نجات جان خود در حال خروج از جزیره زیستگاه خود هستند و این روستاییان مناطق جنوبی دریاچه اورمیه هستند كه با دادن آب و علوفه دستی مرگ و نیستی را از آنان دور كرده اند.

' اصغر محمدی فاضل ' معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست در این باره می گوید: در سال های 60 تا 68 تعداد 58 راس و از سال 85 تاكنون 32 راس گوزن زرد از جزیره اشك به مناطق طبیعی دیگر منتقل شدند . دراین انتقال ها تعدادی از گوزن ها به جزیره كبودان واقع در دریاچه اورمیه نیز منتقل شدند.

جثه‌ گوزن زرد از مرال كوچك‌ تر است. نرها شاخ‌ های بلند و نسبتا پهنی دارند. رشد شاخ‌ها از یك سالگی به بعد شروع می ‌شود، ولی شاخك‌ها از دو سالگی ظاهر می شود.در اواخر فصل زمستان شاخ‌ها می‌افتند و شاخ‌های جدید بلافاصله شروع به رشد می‌كنند و در تابستان تكمیل می‌شوند.

موها در فصل تابستان كوتاه است. رنگ پشت و پهلوها در این فصل زرد متمایل به قرمز و زیر بدن و كفل‌ها و دم سفید است. در قسمت پشت و پهلوها خال‌های سفید مشخصی دارد. در زمستان موها بلندتر و به رنگ خاكستری با خال‌های نامشخص است.

حیات این گونه های زیبا و در خطر انقراض با خشك شدن دریاچه اورمیه با بحرانی جدی روبروست. وضعیت فعلی دریاچه موجب شده تا برخی گوزن ها در جستجوی آب از جزیره اشك خارج شوند و به سمت روستاهای مجاور دریاچه عزیمت كنند كه خوشبختانه با ملاطفت و مهربانی اهالی روبرو شدند. روستاییان با آبرسانی و دادن علوفه دهها راس گوزن زرد محیط زیست استان آزربایجان غربی را مطلع كردند و سازمان حفاظت محیط زیست نیز گروهی از كارشناسان را به این منطقه اعزام كرد.

بر اساس اطلاعات و گزارشی كه از دو استان آزربایجان غربی و آزربایجان شرقی رسیده حدود 30 راس گوزن از جزیره اشك خارج شدند كه توسط گروه های زنده گیری محیط زیست زنده گیری و به منطقه ' رشكان ' به عنوان قرنطینه منتقل شدند.

اولین گروه گوزن زرد بین سال های 56 تا 62 در قالب 23 راس از زیستگاه طبیعی خود یعنی استان خوزستان به جزیره اشك در دریاچه اورمیه منتقل شدند كه این تعداد در مدت 35 سال گذشته به 350 راس افزایش یافت . معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست فاضل می گوید: مطالعاتی كه توسط سازمان محیط زیست در سال های گذشته و امسال انجام شده نشان می دهد جزیره 'اشك 'از لحاظ بوم شناختی توانایی نگهداری این تعداد گوزن را ندارد . توان این جزیره حدود 250 راس گوزن پیش بینی شده لذا اقدامات لازم برای زنده گیری و انتقال آنها به زیستگاههای طبیعی و مراكز تكثیر و پرورش انجام شده است.

در حال حاضر شرایط خشكسالی و پایین آمدن سطح آب دریاچه اورمیه باعث خروج گوزن ها از جزیره شده كه مستلزم تجهیز گروه های زنده گیری و انتقال آنها است كه خوشبختانه اقدامات خوبی در این باره صورت گرفته است.

فاضل می افزاید: سازمان محیط زیست با همكاری ستاد بحران دو استان آزربایجان غربی و آزربایجان شرقی و جلب مشاركت تشكل های مردمی در فرایندی اقدام به صدور دستورالعملی در 14 بند كرد تا در قالب آن اقدامات لازم برای نجات این گوزن ها صورت گیرد.

وی درباره تلفات ناشی از خروج گوزن ها از زیستگاههای خود گفت: تاكنون تلفاتی گزارش نشده اما با توجه به شرایط دریاچه اورمیه و فاصله زیاد جزیره اشك با روستاهای جنوبی دریاچه ، پیش بینی می كنیم ممكن است برخی از این گونه ها بر اثر تشنگی یا گرفتار شدن در مانداب و باتلاقی بودن برخی مناطق خشك شده گرفتار و تلف شوند.

فاضل ادامه داد: در حال حاضر گروه های زنده گیری در بخش شرقی ، غربی و جنوبی دریاچه اورمیه مستقر هستند و اقدامات لازم برای مراقت های دامپزشكی صورت گرفته است و آبرسانی تشدید شده است.

مساله آبرسانی اولین مشكلی بود كه جزایر دریاچه اورمیه با آن مواجه شدند كه در این راستا محیط زیست با استفاده از قایق اقدام به آبرسانی به جزایركرد اما امسال به دلیل افت شدید آب و پایین آمدن سطح آب دریاچه امكان آبرسانی با قایق غیر ممكن شد لذا با استفاده از بالگرد و هاوركرافت آبرسانی صورت گرفت اما به دلیل بالا بودن هزینه اجاره این تجهیزات این روش هم متوقف شد. این روند موجب شد گوزن ها برای نجات از تشنگی به روستاهای اطراف دریاچه اورمیه پناه بیاورند كه خوشبختانه اهالی برخورد خوبی با این حیوانات داشتند.

به گفته فاضل مساله دیگری كه خشكسالی برای حیات وحش جزایر دریاچه اورمیه ایجاد كرد خروج این گونه ها از زیستگاه طبیعی آنهاست . اغلب جزایر به دلیل محاصره شدن در آب مانع خروج گونه های جانوری می شدند اما شرایط كنونی دریاچه و خشك شدن آب اطراف جزایر باعث شد تا گوزن ها بتوانند خود را به حاشیه دریاچه برسانند.

فاضل اضافه می كند : محیط بانان اداره كل محیط زیست استان آزربایجان غربی به محض دریافت گزارشی مبنی بر حضور گوزن ها در روستاهای اطراف دریاچه در قالب گروه های گشت اقدام به جستجو در منطقه كردند و با استفاده از تجهیزات و سلاح های بیهوشی موفق به زنده گیری این حیوانات شدند.

فاضل می گوید:سازمان محیط زیست از مشاركت مردم ، تشكل های دوستدار محیط زیست و اهالی حاشیه دریاچه اورمیه كه نسبت به پناه دادن و آبدهی دستی این گونه ها اقدام كرده اند تشكر و قدردانی می كند و این سپاس حداقل اقدامی است كه می توان در برابر روستاییان گمنام اما پرتلاش و مهربان مناطق جنوبی دریاچه اورمیه انجام داد .

مردم ترک سالهاست که در کنار دریاچه اورمیه زیسته و درد این نگین آزربایجان را می دانند، ولی مسئله عدم درک خشک شدن دریاچه اورمیه توسط مسئولین دولت ایران هست که تاکنون کوچکترین قدیمی در راه احیای دریاچه اورمیه را برنداشته اند. ساخت صدها سد بدون در نظر گرفتن حق آب دریاچه اورمیه، مدیریت غلط منابع آب، افزایش سطح زمین کشت به دوبرابر و ... از مهمترین دلایل خشک شدن دریاچه اورمیه می باشد. کارشناسان محیط زیستی تنها راه نجات دریاچه اورمیه را گشودن آب سدها معرفی می کنند، گرچه که دولت ایران تاکنون از تحقق این امر سرباززده است و روزی نیست که طرح های خیالی برای نجات دریاچه اورمیه مطرح نسازد.

منبع گزارش:

http://tinyurl.com/c36a4vn

رویای حیات "میشمرغ" در آزربایجان جنوبی زنده شد

"میشمرغ" پرنده نادری که در فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از جمعیت و منابع طبیعی قرار دارد با فروپاشی شوروی سابق بخش مهمی از جمعیت خود را از دست داد اما مشاهده 33 قطعه از این پرنده نادر در زیستگاه دشت قازلیان به ی که ندی (بوکان) امید تداوم حیات این گونه مهاجر را تقویت کرده است.

به گزارش خبرنگار مهر، میشمرغ که شباهت بسیار زیادی به هوبره دارد، پرنده ای مهاجر محسوب می شود که بومی ایران نیست اما به عقیده یک متخصص پرنده شناسی این گونه در کشورهای آزربایجان، ترکیه و ترکمنستان در نزدیکی مرزهای ایران نیز حیات دارد اگر چه تعداد اندکی از آنها در منطقه به ی که ندی (بوکان) نیز زادآوری می کند. 

دکتر جمشید منصوری در گفتگو با خبرنگار مهر به تپه های جنوب به ی که ندی (بوکان)  در آذربایجان غربی به عنوان زیستگاهی برای تخم گذاری تعداد محدودی از میش مرغها اشاره کرد و افزود: در شمال شهر سنندج نیز دسته هایی از این پرنده مهاجرت می کردند. 

با این حال ماموران گارد اجرایی اداره حفاظت محیط زیست شهرستان به ی که ندی (بوکان)  در گشت و کنترل مناطق تحت حفاظت خود در روزهای گذشته موفق به مشاهده 33 قطعه پرنده نادر میشمرغ در زیستگاه دشت قازلیان این شهرستان شدند. بیش از 70 درصد جمعیت این پرنده در معرض خطر انقراض در زیستگاههای ایران در شهرستان به ی که ندی (بوکان) زیست می کنند. 

دکتر منصوری با ابراز خوشحالی از مشاهده این دسته سی و سه قطعه ای در به ی که ندی (بوکان)  اظهار داشت: به دلیل تخریب زیستگاهها در ایران و دیگر کشورهای هماسیه انتظار می رفت تعداد اندکی از این گونه در کشور باشد چرا که مشاهدات در سالهای اخیر بسیار محدود و حتی کمتر از پنج قطعه بوده است. 

وی مهمترین عامل در خطر انقراض بودن این گونه را بی توجهی مسئولان در تخریب زیستگاهها دانست و افزود: به دلیل رشد جمعیت روستاها و افزایش تعدادشان و همچنین تخریب مزارع لوبیا و نخود و حبوبات و کاشت گندم دیگر میشمرغ احساس امنیت نکرده و به زیستگاههایش در ایران بازنگشته است.  

میشمُرغ پرنده‌ای از خانواده هوبرگان است که در دشتهای وسیع بی‌درخت، زمین‌های استپی و کشتزارای پهناور حبوبات و علفزارها زندگی می‌کند. این پرنده دارای گردن و پاهای کشیده، بالها و منقار پهن و پرهای رنگارنگ است و روی زمین لانه‌سازی می‌کند.

میش مرغ در فصل بهار تخمگذاری می‌کند و در هر دوره تخمگذاری نیز دو تا چهار تخم می‌گذارد، پس از ۲۵ تا ۲۷ روز جوجه‌ها به دنیا می‌آیند. میش مرغ یکی از بزرگترین پرندگان ایران است و از نظر شکل و جثه شباهت زیادی به بوقلمون دارد. 

طول بدن آن به یک متر و وزنش به بیش از ۱۵ کیلوگرم می‌رسد. پرهای میش مرغ در قسمت پشت نخودی سیر با راه‌های عرضی سیاه و در قسمت شکمی، کاملا سفید رنگ است. میش مرغ پاهای قوی و بلندی دارد که به سه انگشت ختم می‌شود. 

دکتر جمشید منصوری وضعیت این پرنده در کشورهای دیگر را نیز اسفبار توصیف می کند و می گوید: در آزربایجان و ترکیه وضعیت این پرنده چندان هم مطلوب نیست و اتفاقا بهتر از ایران نیست ولی در سالهای دهه 50 جمعیت زیادی حدود 150 قطعه از این پرنده را که از کشور ترکمنستان کنونی به دشت تایبات در جنوب خراسان ایران مهاجرت می کرد شمارش کردیم.  

وی تاکید کرد: اکنون از آن 105 قطعه میش مرغ حتی یک قطعه به این منطقه مهاجرت نکرده است که دلیل عمده آن فروپاشی شوروی و شکل گیری کشورهای ضعیف و توسعه نیافته است که به دلیل مشکلات زیاد اقتصادی هرگز به محیط زیست توجهی نکردند و گونه های مهاجری مثل میش مرغ را در معرض خطر انقراض قرار دادند.  

میش مرغ که پاهای قوی دارد کمتر پرواز می‌کند.این پرنده بسیار زود رم و محتاط است و با اینکه پروازش قوی است، اغلب در مقابل خطر می‌دود یا مخفی می‌شود. نر و ماده این پرنده شبیه به هم هستند ولی نرها جثه بزرگتری دارند. 

پرنده نر بالغ نوار بلوطی رنگی در ناحیه سینه دارد و پرهای سبیل‌مانندی مرکب از موپرهای سفید در دو طرف صورت آن دیده می‌شود. میش مرغ‌ها، بیشتر در کشتزارهای مسطح مانند مزرعه‌های گندم، نخود، یونجه و... زندگی می‌کنند. تغذیه این پرنده بسیار متفاوت و شامل مواد گیاهی و حیوانی مختلف است که گاهی حشرات، قورباغه و سوسمار نیز می خورد.

در بهار که زمان جوجه آوری است آشیانه خود را در قسمت‌های انبوه این مزارع می‌سازند اما در پاییز و زمستان نیز می‌توان آنها را در مزارع درو شده مشاهده کرد. میش مرغ‌ها به محض احساس خطر، به طرف نقاط مرتفع پرواز می‌کنند و در آنجا به دیده بانی می‌پردازند.  

به عقیده پرنده شناسان دشت "سوتاو" به ی که ندی (بوکان) مهمترین زیستگاه پرنده میش مرغ در کشور است. این مکان به دلیل شرایط مطلوب و منحصر بفرد خود به مهمترین زیستگاه پرنده نادر میش مرغ در سطح کشور تبدیل شده‌است.  دشت سوتاو که یک پهنه تپه ماهوری به وسعت ۴۰۰ هکتار را در روستای حمامیان از توابع شهرستان به ی که ندی (بوکان) ن شامل می‌شود، سالانه پذیرای ۲۰ تا ۲۵ قطعه از این‌نوع پرنده نادر است. اخیرا از سوی اداره کل حفاظت از محیط زیست آزربایجان غربی این منطقه به عنوان پناهگاه میش مرغ در آذربایجان غربی اعلام شده‌است.  

محل زیست این پرنده در آزربایجان غربی مناطق "آزاد"، "باجوند" و "کانی سیب" در ساووج بولاق (مهاباد) و "دشت سوتاو"، "حمامیان" و "ینگجه" در به ی که ندی (بوکان) است. این پرنده طی سال‌های گذشته به دلیل محدود شدن زیست‌گاه‌های طبیعی، شکار بی‌رویه و اختلال در مناطق زیست و تخمگذاری آن، در معرض تهدید انقراض قرار گرفته‌است.  

میش مرغ یک پرنده نادر در جهان به شمار می‌رود که در فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از جمعیت و منابع طبیعی قرار گرفته‌است. 

ارک قالاسی

http://tinyurl.com/5rlo5sa

تصویر برگزیده محیط زیستی هفته

تصویر منتخب محیط زیستی هفته مربوط به پرنده کوچک سر سیاه که در منطقه آمریکای جنوبی زندگی می کند

http://tinyurl.com/4qp9cpr

عکس هایی از طبیعت و محیط زیست آفریقا

  عکس هایی از وبلاگی در حوضه منابع طبیعی و زیست محیطی که البته متاسفانه دیگر بروز نمی شود از دریچه دوربین و نگرش متفاوت به محیط زیست آفریقا 

وبلاگ منابع طبیعی و زیست محیط یک عکاس آفریقایی که چندین عکس زیبا این عکاس خلاق را در زیر مشاهده می کنید. برای دیدن نگرش این عکاس به طبیعیت و محیط زیست می توانید به وبلاگ شخصی این هنرمند که در زیر آمده مراجعه کنید

http://photo-africa.blogspot.com