۱۳۹۰/۰۲/۰۴

سه راهکار دولت برای حل مشکل بی آبی دریاچه اورمیه و وعده های دور از منطق و عوام فریبانه

سه راهکار دولت برای حل مشکل بی آبی دریاچه اورمیه و وعده های دور از منطق و عوام فریبانه
در خبرها می خوانیم: دولت برای مهار سونامی نمک حاصل از خشک شدن پارک ملی دریاچه اورمیه طرح هایی را تصویب کرده است. طرح ها شامل:
1-    جابجایی حوضه به حوضه آب دریاچه اورمیه
2-    اصلاح روشهای آبیاری و جایگزینی روشهای نوین آبیاری
3-    بارور سازی ابرها
حال 3 طرح را کمی می شکافیم. این جابجایی از کدام حوضه خواهد بود؟ احتمالاً از رود آراز (ارس) و یا با احتمال کمتر دریای خزر. سوالی که به نظر اینجانب می رسد اولاً آیا شریکان این حوضه های آبی اجازه چنین کاری را میدهند؟ طبیعتاً نه. چون خود رود آراز از ترکیه سرچشمه می گیرد و آزربایجان شمالی و ارمنستان نیز مشاع این رود اند، دوماً تامین آب دریاچه اورمیه(Lake Urmia) از روز رود آراز مربوط می شود به مسائل حقوقی بین کشورها که حداقل چندین سال به طول می انجامد تا مسائل حقوقی این امر حل و فصل شود در ثانی فاصله رود آراز تا دریاچه اورمیه به حدی می باشد که کانال کشی از رود آراز به دریاچه اورمیه حداقل 3 سال وقت می طلبد که دریاچه اورمیه عاجلاً به منابع آبی نیازمند می باشد و این طرح در صورت عملی بودن و نظر موافق مشاعین رود آراز می تواند در زمره پروژه های میان مدت قرار بگیرد.همین طور دریای خزر که مشاعبین چندین کشور می باشد و مسائل رود آراز در مقیاسی وسیعتر را می طلبد. 
اصلاح روشهای آبیاری و جایگزینی روشهای نوین آبیاری: این به اصطلاح پروژه به یقین می توان گفت که جزء موارد میان مدت – بلند مدت می باشد و احتیاج به زیرساختهای فروانی دارد که حداقل 5-10 سال زمان می طلبد. فرهنگ سازی، منابع مالی جهت تامین نیازهای کشاورزان و تغییر روش از آبیاری سنتی به آبیاری مدرن و انواع وامهای بلند مدت و کم بهره، ایجاد انواع اشتغال، ... این طرح چیزی نیست که با بخشنامه حل شود باید با برنامه ریزی دقیق همراه شود تا اگر هدفمان نجات دریاچه اورمیه می باشد به عوض نجات دریاچه اورمیه کشاورزی و اقتصاد آزربایجان و منطقه را نابود نکنیم. دولت و وزارت جهاد کشاورزی می باید با افزایش آگاهی بین کشاورزان منطقه و فرهنگ سازی با بکار گیری بودجه ها و مراحل آموزشی در پروسه ای نوع کشت را نیز تغییر دهند، امروزه در آزربایجان و حوضه آبی دریاچه اورمیه (Lake Urmia) بیشتر گیاهانی کاشت می شود که نیاز به آب فراوان دارند (آفتابگردان، چغندر قند و ...) باید این روش در پروسه ای تغییر کرده و گیاهان کم آب مثل گندم و ... کاشته شده و یا به صورت دیم کاشته شود تا مصرف آب خاک کم شود در عوض دولت با پرداخت وام به کشاورزان ضرر ناشی از کاشت دیم را جبران کند. حتی می شود فرهنگ سازی کرد که 1-2 سال در منطقه سطح زیر کشت خیلی کم نگه داشته شود، برای نجات دریاچه اورمیه باید هزینه بدهیم و این هزینه را باید دولت تامین کند. اگر یک یا دو سال کشاورزان منطقه سطح زیر کشت را کاهش دهند هیچ موردی پیش نمی آید و در عوض می توانیم دریاچه اورمیه را از مرگ حتمی نجات دهیم.      
بارورسازی ابرها: یکی از عوام فریبانه ترین مواردی می باشد که هر از چندگاهی مورد استفاده ابزاری قرار می گیرد. اگر با باروسازی ابرها مشکلات مناطق خشک و کم آب در دنیا حل میشود مگر همگان بیکارند که پروژه های علمی بلند مدت را پیگیری کنند.هر کشورو منطقه ای که دچار کم آبی و خشکی شد فوری ابرها را بارور می سازد و کم آبی و خشکی در چند روز حل می شود. تا حالا در دنیا سابقه نداشته که خشکسالی و کم آبی کشور و منطقه ای با باروز سازی ابرها خاتمه بیابد، بلکه این روش در کنار پروژه های متعدد مورد بهره بردرای قرار می یگرد تا درصدی از خشک سالی و کم آبی را تامین کند.