۱۳۹۱/۰۴/۱۱

دریاچه اورمیه محکوم به مرگ است / سرنوشت درياچه اورميه در دست كيست؟

محمدجواد محمدی‌زاده، رييس سازمان محيط زيست، در گفت‌وگو با روزنامه شرق درباره مهمترين مسائل محيط زيستی روز كشور به ويژه مساله درياچه اورميه توضيح داد.
‌به گزارش ايسنا، مشروح اين گفت‌وگو به اين شرح است:
بحران درياچه اورميه همچنان ادامه دارد، با وجود وعده‌هايی كه شما و ديگر مسوولان در اين رابطه داده بوديد تاكنون هيچ تغيير خاصی در حال و روز آن رخ نداده است، اما به هر حال شايد شما بهتر از هركس ديگري در جريان اين بحران باشيد، تصور كنيد الان سال 1396 است يعني پنج سال ديگر، مي‌توانيد تصويری از آن روز اين درياچه به ما بدهيد؟
من به عنوان رييس سازمان بسيار اميدوارم طراحی برنامه‌ها در اين‌باره نتيجه‌بخش باشد، اما اينكه بتوانم تضمين بدهم كه در چه زمانی به صورت قطعی مشكل درياچه اورمیه حل مي‌شود به چند دليل كار مشكلي است. اين زمان قطعا پنج سال بيشتر است، اما دليل اينكه مي‌گويم با ترديد اين را عنوان مي‌كنم، اين است كه دستگاه مجری، سازمان محيط ‌زيست نيست، به‌عنوان مثال مجری طرح‌های انتقال آب حوضه به حوضه وزارت نيرو است. سال گذشته بنا بر اين بود كه منابع قابل ‌توجهي به اين منظور اختصاص داده شود، اما فقط بيش از 80 ‌ميليارد تومان تخصيص داده نشد. ‌ميزان اصلی چقدر بود كه فقط 80‌ ميليارد تومان تخصيص داده شد؟ مبلغی كه در ابتدا تخصيص داده شد 25‌ميليارد تومان بود، آقای احمدی‌نژاد دستور دادند تا 180‌ميليارد ارتقا پيدا كند، اما توقع‌مان اين بود كه مبلغ آن بالای 850‌ ميليارد باشد، به دليل اينكه "اگر بخواهد طرح‌های انتقال انجام شود ظرف پنج سال چيزی در حدود 850‌ ميليارد تومان پول نياز دارد، اما با 60 ‌ميليارد و 80‌ ميليارد اين كار بالای 10 سال طول می كشد"، علاوه بر اين قرار بود در سال گذشته 250‌ ميليارد تومان اعتبارات اصلاح و تغيير روش‌های آبياری توسط وزارت جهادكشاورزی به جهادهای استان‌های همجوار درياچه اورمیه داده شود که، از اين ميزان 162‌ميليارد تومان داده شد، با اين حال در جلسه اخير با حضور آقای احمدی‌نژاد قرار شد اين مبلغ برای سال 91 به دوبرابر افزايش پيدا كند، اميدوارم معاونت برنامه‌ريزی اين رقم را زودتر اختصاص دهد.
دوستداران محيط ‌زيست و همه افراد نگران درياچه اورميه به تعبيری گوششان از اين صحبت‌ها و آمارها پر است، اما با اين احتمال كه همه بودجه‌های مصوب اختصاص داده شود مشخصا چه زمانی مشكل حل می شود؟
حداقل نياز آبی درياچه اورمیه 3/1 ‌ميليارد مترمكعب است، كه اگر يك ‌ميليارد از لحاظ صرفه‌جويی منابع آب وزارت جهاد كار كند، حدود 1/5 میلیارد از طريق انتقال حوضه به حوضه عملی شود و از طريق باروركردن ابرها هم رقم قابل ‌توجهی توليد كنيم اگر مثل سال‌ گذشته كه يك‌ ميليارد از طريق طبيعی به درياچه اورمیه رسيد در سال‌های بعد بارش‌ها آورد داشته باشند، نياز آبی درياچه اورمیه كاملا تامين ميشود و حتی بالاتر هم می‌توان رفت، اين چشم‌انداز به شرطی است كه اقدامات و طرح‌های گفته شده انجام شود. به اين دلايل است كه نمی ‌توانم با قطعيت بگويم، اما اگر انتظارات ما برآورده شود می توان ظرف پنج سال مشكل را حل كرد.
‌اخيرا شما اعلام كرديد به هيچ سد جديدی در اين حوضه‌آبريز مجوز طراحی و ساخت داده نمی‌شود، اما در كنار آن قيدی گذاشتيد با عنوان «مگر اينكه ضرورت داشته باشد»، آيا نمي‌توان با استفاده از همين قيد برای هر سد جديدی نياز تعريف كرد و اين دستور را دور زد؟
نه، اين‌طور نيست، از نظر ما فقط تامين آب شرب مردم شامل اين بخش ضرورت‌ دار است و در غيراين صورت به هيچ سدی مجوز ساخت و طراحی در اين حوضه‌آبريز داده نخواهد شد، ما فقط براي آب شرب مردم حاضريم از ملاحظات زيست‌محيطی صرف‌نظر كنيم. ما در يك‌سال ‌ونيم گذشته تمام سدهايی كه مصوب شده و در دست مطالعه است به صورت مطلق تعطيل كرديم، گام بعدی اين است كه از آبی كه پشت سدها هست، به اندازه يك‌سال شرب مردم نگهداری شود و اضافه آن برای درياچه اورمیه رها شود.
همانطور که از گفته های رئیس سازمان محیط زیست ایران برمی آید دولت برنامه ای مدون برای نجات دریاچه اورمیه این نگین آزربایجان ندارد و تمامی مسائل تبلیغاتی تنها برای اتلاف وقت و خریدن وقت می باشد. ملت ترک خود باید به فکر نجات نگین خویش باشند وگرنه در سالهای نزدیک پیش رو مفهومی به نام اورمیه، دریاچه اورمیه و آزربایجان جنوبی معنای نخواهد داشت.