آخرین تصویر ماهواره‌ای دریاچه اورمیه و تداوم بحران آبی دریاچه

اومود اورمولو

سایت ناسا در تاریخ 23 ژوئن 2014 آخرین تصویر ماهواره‌ای از وضعیت دریاچه اورمیه را منتشر نموده، همانطور که در تصویر منتشر شده در وبلاگ اخبار دریاچه اورمیه نیز شاهدیم آخرین تصویر ماهوره‌ای دریاچه اورمیه نشان از تسریع روند از دست دادن آب دریاچه می باشد به طوریکه قسمتهای جنوبی دریاچه اورمیه به کلی خشکانده شده و در عین حال خشکی سرسام‌آوری در بخشهای شمالی به چشم می خورد.

در کنار انتشار آخرین تصویر ناسا از دریاچه اورمیه نایب رئیس فراکسیون به اصطلاح نجات دریاچه اورمیه نیز از کاهش 52 سانیتمتری عمق آب دریاچه اورمیه در مقایسه با سال گذشته خبر داده، در عین حال ایشان سدسازی های صورت گرفته در استانهای آزربایجان غربی، آزربایجان شرقی و کردستان را مهمترین عامل خشکاندن دریاچه اورمیه معرفی نموده است. قاضی پور در کنار موارد یاد شده از اقدامات شعاری مسئولان دولت ایران در جلوگیری از خشک شدن دریاچه اورمیه و برگزاری همایشها و سمینارها نیز انتقاد کرده و گفته: با توجه به اینکه نجات دریاچه اورمیه اولویت اصلی دولت یازدهم بود اما هیچ اقدامی در این راستا تاکنون صورت نگرفته است. 

در دیگر سو بر اساس گفته‌های معاون استاندار آزربایجان غربی تکالیف و اعتبارات دستگاه‌ها و نهادهای اجرائی برای نجات دریاچه اورمیه علارغم گذشت بیش از یک سال از سکانداری دستگاه اجرائی کشور توسط دولت حسن روحانی هنوز مشخص نگردیده است. بهادری خاطر نشان کرده که تاکنون فرصتهای احیاء دریاچه اورمیه از دست رفته و دریاچه اورمیه امروز به عنوان تهدید بزرگ زیست محیطی جلوه‌گر شده است.

عضو ناظر مجلس در شورای عالی آب از کاهش 20 میلیارد مترمکعبی آب طی پروسه 15 ساله خبر داده و بهترین راه نجات دریاچه اورمیه را تامین حق آبه دریاچه از حوزه‌های آبریز بالادستی معرفی نموده است. 

بر اساس گزارشی که در سایت سلامت نیوز منتشر گردیده آمارها حاکی از افزایش مراجعه بیماران ریوی به بیمارستانهای آزربایجان غربی و آزربایجان شرقی می باشد و بی‌تردید افزایش بیماران ریوی می باید زنگ خطری برای مردم آزربایجان باشد چونکه افزایش بیماریهای ریوی بدون ارتباط با خشک شدن دریاچه اورمیه نیست و تنها یکی از تاثیرات مضر خشک شدن دریاچه اورمیه افزایش بیمارهای تنفسی و سرطانی در آزربایجان جنوبی بیان می گردد.

یادآور شویم اکنون تنها 5% حجم آب دریاچه اورمیه باقی مانده و همانطور که حتی نماینده‌گان دولت ایران در آزربایجان جنوبی نیز بدان اذعان می کنند سیاست سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی مهمترین عامل خشکاندن دریاچه اورمیه می باشد، در مقالات قبلی وبلاگ اخبار دریاچه اورمیه لیست تمامی 73 سد ساخته شده به ترتیب گردآوری و ارائه شده است. در عین حال حسن روحانی رئیس جمهوری فعلی ایران نیز در ایام قبل از انتخابات طی سفری که به شهرهای ترکنشین تبریز، اورمیه و اردبیل داشت در صورت پیروزی وعده احیاء دریاچه اورمیه، تاسیس فرهنگستان زبان و ادب ترکی و آموزش به زبان مادری را داد که متاسفانه به مانند حکومتهای قبلی وعده‌های روحانی نیز زود رنگ بخت چون کوچکترین اقدام عملی در سه مورد یاد شده تاکنون صورت نپذیرفته است.

تصاویر ماهواره ای دریاچه اورمیه از سال 1984 تا 2012

به تازگی شرکت اینترنتی گوگل، سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا) و سازمان زمین شناسی آمریکا (USGS) طی پروژه مشترکی سعی در ارائه تصویری از تغییرات دنیا از سال 1984 تا به سال 2012 داشته اند.

نام پروژه مذکور Timelapse می باشد که از جمع آوری تصاویر مختلف و متعدد فضائی در فواصل مشخص زمانی از سال 1984 تا به امروز تشکیل می شود. طی این پروژه حدود 2 میلیون و 68 هزار و 467 تصویر فضائی برای هر چه دقیقتر شدن تصاویر مورد استفاده واقع گردیده است. این تعداد از تصاویر حدود 909 ترابایت فضا نیز اشغال نموده است. 

در پروژه مشترک گوگل تصاویر متعددی از سراسر دنیا از جمله جنگل های آمازون، دریاچه های خشکیده شده، سدها و ... ارائه شده است. بنا به نظر کارشناسان علت این تغییرات اکولوژیکی در دنیا تغییرات اقلیمی، نابودی جنگ های آمازون، خشک شدن تالاب ها، توسعه روز افزون شهرنشینی و ... بیان شده است. علت انتخاب سال 1984 برای ارائه تصاویر فضائی شروع به ارائه سرویس ماهواره های با ارتفاع کم در آن سال بیان شده است.   

 نکته قابل تامل در این پروژه قرار گرفتن نام و تصویر دریاچه اورمیه می باشد که تصاویر دریاچه اورمیه از سال 1984 تا به 2012 نیز به صورت انیمیشن وار منتشر گردیده و همانطور که در تصویر ارائه شده در وبلاگ اخبار دریاچه اورمیه نیز مشاهده می شود تصویر فوق پروسه خشک شدن دریاچه اورمیه طی 28 سال را به بهترین شکل ممکن ارائه می کند که دریاچه اورمیه طی این سالها چگونه به وضعیت بحرانی امروزی رسیده است. علارغم وضعیت بحرانی دریاچه اورمیه این نگین آزربایجان تاکنون کوچکترین قدمی از سوی دولت ایران در راه احیاء دریاچه اورمیه تحقق نیافته است مگر سخنان قرون وسطی و عوام فریبانه همچون درخواست دعا کردن برای بارش باران و یا اعمال فانتزی مثل باورسازی ابرها و ... که همگی نشان از عدم وجود اراده لازم برای احیاء دریاچه اورمیه را نشان می دهد، گوئی آزربایجان جنوبی ایران نیست ...

کارشناسان بی طرف محیط زیست مهمترین علت خشکانیده شدن دریاچه اورمیه را سدسازی های بی رویه دولت ایران، افزایش سطح زیر کشت طی 33 سال گذشته به دوبرابر، افزایش جمعیت در حوزه دریاچه اورمیه، افزایش مصرف آب، تغییرات اقلیمی ناشی از سدسازی ها، سیستم آبیاری قدیمی که سبب بهره وری 30 از آب می گردد، مدیریت غلط منابع آبی، نوع نگرش دولت ایران به مسئله که زمانی دریاچه اورمیه را تهدیدی تلقی می نمود و ... بیان می شود.

علاوه بر اینکه سدسازی بی رویه در آزربایجان جنوبی سبب خشک شدن دریاچه اورمیه گردیده است بدون تردید در میان - بلند مدت سبب فجایع زیست محیطی و اکولوژیکی متعددی نیز خواهند گشت.

دریاچه اورمیه به صورت کامل تا پایان 2013 خشک خواهد شد

سازمان جهانی ناسا با به اشتراک گذاری دو تصویر دریاچه اورمیه که یکی متعلق به آگوست 1985 و دیگری مربوط به آگوست سال 2010 می باشد با توجه به اطلاعات بدست امده خبر از خشک شدن کامل دریاچه اورمیه تا پایان سال 2013 را اعلام نموده است. ناسا مهمترین علت خشک شدن دریاچه اورمیه سدسازی های بی حساب و کتاب دولت ایران اعلام نموده است. سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی علاوه بر خشکانیدن دریاچه اورمیه سبب صدها مورد عوارض زیستی محیطی دیگر گشته است که تنها یک نمونه از این عوارض خشک شدن دریاچه اورمیه می باشد.

زمین مکانی داینامیک و متغیر است و پوسته و سطح آن نیز همواره در حال تغییر می باشد، در برخی اوقات نیز تقصیر این تغییرات مستقیما متوجه ما نیست و البته شاید بتوانیم مانع از شدت برخی از آنها شویم.

سازمان فضایی آمریکا (ناسا) به تازگی جدیدترین تصاویر ماهواره‌ای خود را از بیش از ۱۵۰ نقطه زمین که این تغییرات در آنها بیشتر مشهود است منتشر کرده و آنها را در صفحه اینترنتی با نام « وضعیت تغییر مداوم (State of Flux)» و در کنار تصاویر ماهواره‌ای آرشیو خود از این نقاط به مقایسه گذاشته تا بتوانیم به راحتی متوجه تغییر زمان و میزان تغییرات بوجود آمده در آنها شویم.

در این تصاویر شاهد تغییرات زمین بر اثر تغییرات آب و هوایی، اثرات شهرنشینی و بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل، آتش‌سوزی و .. هستیم. در زیر این تصاویر مقایسه زمانی صورت گرفته میان انها که از چند روز تا چند سال و چند دهه است درج شده است.

در میان این ۱۵۰ تصویر متاسفانه تصویری از دریاچه اورمیه نیز دیده می‌شود که دو تصویر ماهواره‌ای از دریاچه اورمیه را که تصویر اول متعلق به آگوست سال ۱۹۸۵ و تصویر دوم متعلق به آگوست سال ۲۰۱۰ است، به نمایش و مقایسه گذاشته شده است. این دو تصویر و تغییرات صورت گرفته به اندازه کافی گویاست.

وب‌سایت ناسا در توضیح این دو تصویر چنین نوشته:

Left: August 1985. Right: August 2010. Iran's Lake Oroumeih (also spelled Urmia) is the largest lake in the Middle East and the third largest saltwater lake on Earth. But dams on feeder streams, expanded use of ground water, and a decades-long drought have reduced it to 60 percent of the size it was in the 1980s. Light blue tones in the 2010 image represent shallow water and salt deposits. Increased salinity has led to an absence of fish and habitat for migratory waterfowl. At the current rate, the lake will be completely dry by the end of 2013.

چپ: آگوست سال ۱۹۸۵/ راست: آگوست سال ۲۰۱۰.

دریاچه اورمیه بزرگترین دریاچه در خاورمیانه و سومین دریاچه بزرگ آب‌شور در زمین است. اما استفاده از سدها بر روی رودخانه‌های منتهی به این دریاچه، گسترش استفاده از آب‌های زیرزمینی و همچنین خشکسالی‌های چند دهه اخیر باعث کاهش اندازه آن به ۶۰ درصد ظرفیت آن در دهه ۱۹۸۰ میلادی شده است. در تصویر سال ۲۰۱۰ رنگ‌های آبی کم‌رنگ کنار دریاچه آب‌های کم‌عمق و نمک‌های ته‌نشین‌شده را نشان می‌دهد. افزایش نمک موجود در آب باعث عدم حضور ماهیان و تعطیلی زیست‌گاه پرندگان مهاجر در این دریاچه شده است.

با این وضعیت شاهد خشکی کامل این دریاچه تا پایان سال ۲۰۱۳ (دی‌ماه ۹۲) خواهیم بود.

منبع خبر:

http://tinyurl.com/c6lsvdg

منبع تصویر:

http://tinyurl.com/cdbxsdz

آخرین تصویر ماهواره ای از دریاچه اورمیه

تصویر فوق در تاریخ 2012.12.02 از طریق سایت ناسا گرفته شده است که وضعیت دریاچه اورمیه را به خوبی نشان می دهد.

همانطور که در تصویر مذکور مشاهده می گردد روند خشک شدن دریاچه اورمیه همچنان ادامه دارد و سیر صعودی از دست دادن آب در مناطق جنوبی و مرکزی دریاچه اورمیه به شدت افزایش یافته است. تصاویر ماهواره ای و پیش بینی کارشناسان میحط زیست خبر از روندی به مانند روند نصف شدن دریاچه آرال را برای دریاچه اورمیه به تصویر می کشد. همانطور که در آخرین تصویر ماهواره ای نیز دیده می شود به احتمال بسیار زیاد طی ماههای آتی دریاچه اورمیه از وسط نصف خواهد شد. 

علارغم اینکه مسئولین دولت ایران خبر از افزایش ارتفاع 20 سانتی متری در دیارچه اورمیه را از طریق بارش های روزهای گذشته اعلام کرده اند تصاویر جدید ماهواره ای دریاچه اورمیه پروپاگاندای دولت ایران را تماماً به زیر سوال می برد.

بنا به نظر کارشناسان بی طرف محیط زیست منطقه و جهانی مشکل اصلی دریاچه اورمیه کاهش باران نیست بلکه برعکس آمارهای چند سال گذشته دولت  ایران نشان از ترسالی حوضه آبریز دریاچه اورمیه می باشد ولی در همین سو روند خشک شدن دریاچه اورمیه به شدت افزایش یافته است.

گرچه دولت ایران خشکاندن دریاچه اورمیه را به تغییرات اقلیمی نسبت می دهد ولی کارشناسان امور مهمترین دلیل خشک شدن دریاچه اورمیه ساخت سدهای متعدد بدون درنظر گرفتن حق آبه دریاچه اورمیه، عدم مدیریت صحیح منابع آبی، افزایش 2 برابری زمین های تحت کشت، سیستم قدیمی آبیاری و ... معرفی می کنند.

تصویری ماهواره ای از آخرین وضعیت دریاچه اورمیه

آزربایجان جنوبی، اورمیه: تصویر بالائی که مشاهده می کنید وضعیت دو دریاچه اورمیه و وان ترکیه را در ماه ژانویه سال 2012 نشان می دهد.

تصویر ماهواره ای دریاچه اورمیه به خوبی عمق فاجعه زیست محیطی آزربایجان جنوبی و اورمیه را به بهترین شکل ممکن به تصویر می کشد.

همانطور که در تصویر بالا مشاهده می کنید روند خشک شدن دریاچه اورمیه در تمامی نقاط به سریعترین حالت ممکن ادامه دارد و این روند در بخش جنوبی دریاچه اورمیه بسیار قابل لمس تر می باشد.

روند خشک شدن دریاچه اورمیه و کاهش ارتفاع سطح آب با درنظر گرفتن فصل سرد سال که تابش نور خورشید نیز تاثیری ندارد به خودی خود نشان از عمق فاجعه و چرخه خشک شدن دریاچه اورمیه می باشد.

تمامی آمارهای علمی خشک شدن یک سوم دریاچه اورمیه را تائید می کنند ولی هنوز مسئولین در حال بررسی علت خشک شدن دریاچه اورمیه می باشند و انداخت تقصیر بر زمین این و آن که یکی از احمقانه ترین و عوام فریبانه ترین موضوعات ارجاع دادن خشکانیده شدن دریاچه اورمیه به تغییرات اقلیمی می باشد. تغییرات اقلیمی چه طور می شود دریاچه وان ترکیه را نمی خشکاند ولی 110 کیلومتر در این طرف سبب خشک شدن دریاچه اورمیه می شود؟ 

دریاچه اورمیه از 10 سال پیش روند خشک شدنی را در پیش گرفته است و مهمترین دلیل آن نیز ساخت سدهای بی حساب و کتاب بوده است. بدون در نطر گرفتن حق آبه دریاچه اورمیه و مدیریت غلط حوزه آبخیز دریاچه اورمیه وضعیت به ترتیبی می باشد که به بهترین شکل در تصویر ماهواره ای مشخث می باشد.

دولت تاکنون یک قدم در راه احیای دریاچه اورمیه برنداشته است.

با کلیک بر روی تصویر می توانید در ابعاد اصلی مشاهده کنید 

منبع تصویر:

http://tinyurl.com/73yagw7

مقایسه تصاویر ماهواره ای دریاچه اورمیه و تسریع روند خشک شدن دریاچه اورمیه

از مشاهده  تصویر ماهواره ای مربوط به سال 2003 میلادی از وضعیت دریاچه اورمیه به خوبی می توان به روند تسریع خشک شدن دریاچه اورمیه پی برد. که این روند با توجه به مشاهدات ماهواره ای در سالهای قبل روند رو به رشدی داشته است و هر ساله دریاچه اورمیه مقدار فراوانی از سطح آب خود را از دست داده است. به طوریکه در تصویر ماهواره ای سال 2003 مشاهده می فرمایید روند خشک شدن و یا خشکانیدن دریاچه اورمیه از سمت جنوب و نواحی شرقی دریاچه اورمیه به وضوح قابل تشخصی توسط اشخاص عادی نیز می باشد. 

با توجه به تصویر جدید ماه ژانویه سال جاری (2011) که چند روز پیش منتشر شده روند خشکیده و یا خشکانیده شدن دریاچه اورمیه در همه مناطق دریاچه اورمیه به شدت روند صعودی داشته به طوریکه رئیس محیط زیست آزربایجان غربی آقای عباس نژاد چند روز پیش از خشک شدن کامل محیط جنوب دریاچه اورمیه خبر داد که با توجه به این تصویر جدید خشکانیدن کامل جنوب دریاچه اورمیه دور از ذهن نیست.  بی شک با ادامه این روند سریع شکی نیست که تا 2-3 سال آینده منطقه زیست محیطی و پارک ملی به نام دریاچه اورمیه دیگر وجود خارجی نخواهد داشت. اکثر جزایر و شبه جزیره های پارک ملی دریاچه اورمیه امروزه به خشکی وصل شده و یا با سرعت هر چه تمامتر در حال وصل شدن به خشکی اند.   

سوالی که به ذهن هر انسان آزاد اندیش میرسد این می باشد که چرا مسئولین مربوطه با توجه به روند تسریع شدن از دست دادن ارتفاع سطح آب دریاچه اورمیه در سالهای 2003 به بعد اقدامات لازم برای پیشگیری از خشکیده شدن دریاچه اورمیه را انجام نداده اند؟  

هر یک از مسئولین می تواند به این سوال پاسخ دهد که در این مدت چه اقدامی در جهت پیشگیری از خشکیده و یا خشکانیده شدن دریاچه اورمیه صورت گرفته است؟