بیش از 184 روستای بیجار آزربایجان با مشکل کم‌آبی روبروست

اومود اورمولو

بر اساس گفته‌های فرماندار بیجار آزربایجان مسئله کم‌آبی در بیش از 70% روستاهای بیجار مشاهده و تثبیت گردیده و 184 روستای بیجار با مشکل اساسی کمبود آب مواجه می باشند.

بیژن زندیه دیروز در جلسه شورای برنامه‌ریزی و توسعه که در سنندج برگزار گردیده از مبحث جدی کم‌آبی در بیجار آزربایجان خبر داده و به وجود مشکل اساسی آب در 184 روستای بیجار اشاره نمود، وی در ادامه سخنان خود از وجود مشکل کم‌آبی در 8 روستای بیجار که دارای بیش از 5 هزار نفر جمعیت بوده و در کنار سد تلوار واقع شده‌اند خبر داد.

زندیه با اشاره به مضرات سدسازی بدون مطالعه از در معرض خطر بودن آثار باستانی بیجار به سبب ساخت سد تلوار یاد نموده و بنا به گفته‌های ایشان در صورت آبگیری سد تلوار چندین منطقه تاریخی و باستانی بیجار به زیر آب خواهند رفت. گرچه که فرماندار بیجار مسئله کم‌آبی را به عدم اعتبار نسبت داده ولی مطالعات جهانی و منطقه‌ای کارشناسان آب حاکی از وجود بحران عمیق آب در ایران و الخصوص آزربایجان جنوبی می باشد. 

یکی از استانهائی که دربرگیرنده بخش عظیمی از مناطق ترک‌نشین غرب ایران می باشد استان کردستان فعلی هست، اغلب بخش‌های ترک‌نشین استان کردستان در مناطق شرقی و شمال شرقی و شامل دو بخش شهرستان بیجار و قوره و بخشهای کوچکی از شمال شهرستانهای سقز و دیواندره را دربر میگیرد. به سبب سیاستهای تغییر دمگرافیک در مناطق ترک‌نشین یاد شده بخشهای ترک‌نشین قروه، بیجار و ... در تقسیمات اداری جدید به استان جدیدالتاسیس کردستان واگذار گردیده‌اند. امروزه اقلا یک چهارم تا یک سوم از اراضی استان کردستان را نواحی ترک‌نشین و آزربایجانی مذکور تشکیل می دهند، اکثریت مطلق مردم شهرستان بیجار ترک‌نشین و از گذشته متعلق به آزربایجان تاریخی بوده‌اند. شهرستان قروه نیز با جدا کردن ده‌ها مرکز جمعیتی ترک‌نشین از آزربایجان و الحاق آن به استان کردستان بوجود آمده، در عین حال در استان کرمانشاه نیز شهر ترکنشین قروه نیز دچار عاقبت مشابهی گردیده است.

گزارش تصویری بحران آب در زنجان آزربایجان

خشکی دریاچه اورمیه تامین آب 100 روستای اورمیه را تهدید می کند

خشکی دریاچه اورمیه تامین آب 100 روستای اورمیه را تهدید می کند

اومود اورمولو

بر اساس گفته های مدیر امور آب و فاضلاب روستائی اورمیه خشکی دریاچه اورمیه منبع تامین آب 100 روستای اورمیه را به طور جدید تهدید می کند.

بنا به مصاحبه محمدباقر باقرزاده با خبرنگار سایت دولتی ایرنا با خشک شدن دریاچه اورمیه اکنون 30 منبع زیرزمینی آب با کمبود شدید مواجه گردیده‌اند که این منابع، آب آشامیدنی 100 روستای حاشیه دریاچه اورمیه را تامین می کنند.

علارغم کمبود منابع شرب 100 روستای اورمیه بنا به گفته باقرزاده تا به اکنون اعتبار لازم از سوی دولت تخصیص داده نشده، باقرزاده مهمترین مشکلات حوزه آب و فاضلاب روستائی اورمیه را نبود اعتبار مناسب معرفی کرده است.

شهر اورمیه دارای 750 روستاست که اکثر آنها دارای شبکه های آب آشامیدنی می باشند که به علت خشک شدن بیش از 80% دریاچه اورمیه طی 15 سال گذشته و کاهش شدید سفره های زیرزمینی آب تعدادی از روستاها با مشکل کمبود آب مواجه هستند.

در حالیکه مصائب خشک شدن دریاچه اورمیه هر روز گریبانگیر مردم آزربایجان می گردد معاون رئیس جمهوری ارائه راهکار برای احیاء دریاچه اورمیه را به پایان بهار 1393 موکول کرده، گوئی دولت ایران خود دانسته تیشه به ریشه دریاچه اورمیه می زند. علارغم گذشت 15 سال از شروع پروسه خشک شدن دریاچه اورمیه اکنون نیز نه علت خشک شدن دریاچه مشخص شده و نه راه های احیاء دریاچه.

بر اساس گفته های کارشناسان بی طرف محیط زیست دریاچه اورمیه بر اثر سیاست های سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی و الخصوص حوزه آبی دریاچه اورمیه خشکانده شده است.

38 روستای اقماری دریاچه اورمیه خالی از سکنه شده است

اومود اورمولو

در حالیکه بنا بر اساس آمار رسمی دولت ایران بیش از 80% دریاچه اورمیه به سبب مدیریت غلط منابع آبی و سدسازی های متعدد در حوزه دریاچه اورمیه خشکانده شده تاکنون کوچکترین اقدام عملی به جزء برگزاری دوره‌های نمایشی انواع همایشها و سمینارهای رنگارنگ نبوده‌ایم. 

عدم تمایل دولت ایران به توقف خشکاندن دریاچه اورمیه و احیاء آن در حالی صورت می پذیرد که افزایش آلودگی هوای اورمیه، شروع طوفانهای نمکی در شهرهای آزربایجان جنوبی، افزایش انواع بیماری های سرطانی در آزربایجان، تغییرات اقلیمی در منطقه، افزایش بیابان زائی و مبدل شدن آزربایجان به کویر نمک، از بین رفتن پوشش گیاهی منطقه، شوری آب چاه های کشاورزی، منقرض شدن آرتمیا اورمیانا و صدها تاثیر مستقیم خشک شدن دریاچه اورمیه سالهاست که در حال رخ دادن می باشد و در جدیدترین سلسله این تاثیرات بنا به گفته یکی از اساتید دانشگاه اورمیه که دبیر اولین همایش دریاچه اورمیه در سال 1381 بوده اکنون 38 روستای اقماری دریاچه اورمیه به دلیل بیکاری خالی از سکنه شده است.

بر اساس آمار رسمی اکنون 220 هزار هکتار از اراضی حاشیه دریاچه اورمیه با کاهش تراز آب های زیرزمینی در دشت اورمیه به سمت شوری می روند و روز به روز بر احتمال که هیچ تحقق دوباره پدید طوفان نمکی یا سونامی نمک در آزربایجان جنوبی افزوده می شود. 

خالی شدن 38 روستای حاشیه دریاچه اورمیه اولین نشانه های شروع کوچ اجباری قرن در آزربایجان جنوبی به سبب فاجعه زیست محیطی می باشد و سکوت در برابر این نسل کشی محیط زیست مانطق ترک نشین چه از بعد انسانی و چه از بعد اخلاقی به هیچ وجه جایز نیست.

بر اساس آمار رسمی دریاچه اورمیه به 20-25 میلیارد مترمکعب آب برای احیاء نیاز دارد، بر روی دریاچه اورمیه 73 سد نیز ساخته شده است.

بحران شدید آب در 23 روستای بخش مرکزی كوره‌نگ همدان آزربایجان

بحران آب در آزربایجان جنوبی بدون تردید یکی از مهمترین مباحث ملی جامعه ترک می باشد که طی سالهای پیش رو بیشتر در این حوضه خبرهائی را خواهیم شنید و آخرین خبر از این حوضه از همدان آزربایجان بخش کوره‌نگ می باشد.  

بنا به خبر بخشدار مرکزی كوره‌نگ (نام جعلی کبودراهنگ) همدان آزربایجان 23 روستای این بخش با بحران شدید آب مواجه می باشد.

آقای یدالله ابراهیم خانی طی گزارشی که با خبرگزاری دولتی فارس داشته علت بروز بحران شدید آب در کوره‌نگ همدان آزربایجان را کاهش سطح سفره های زیرزمینی،عدم بارندگی های کافی و خشکسالی بیان نموده که این عوامل دست در دست هم سبب بروز بحران شدید آب در 23 روستا گردیده است.

در ادامه مصاحبه ابراهیم خانی از تامین آب 12 روستا به صورت ضربتی خبر داده و تامین آب برای 11 روستای باقی مانده نیز برای بلند مدت طرح هائی اندیشیده شده است. وی در سخنانش به تامین بحران آب برای 11 روستای باقی مانده تا زمان تحقق طرح های بلند مدت هیچ اشاره ای نکرده است(1). 

در مورد ریشه شناسی و وجه تسمیه کوره‌نگ می توان به مطلب زیر اشاره نمود(2):

نام شهر و شهرستانی در شمال غربی استان همدان آزربایجان. در لغتنامه دهخدا گفته می شود: "کبودرآهنگ نام یکی از قرای همدان است و طائفه جلیله حاجیلر قراقوزلو [قاراگؤزلو] در آن متمکن و متوطن اند". شهرستان كبودر آهنگ از طرف شمال به شهرستان خدابنده (از استان آزربایجانی زنجان) از مغرب با شهرستانهای آزربایجانی بیجار و قروه (از استان كردستان)، از سمت مشرق با شهرستان آزربایجانی رزن و از جنوب با شهرستان آزربایجانی همدان همسایه می باشد. این شهرستان به صورت دشت وسیعی است كه بعد از همدان از نظر وسعت دومین شهرستان استان همدان بوده و از بخشهای شیرین سو، مركزی و گل تپه تشكیل شده است. كوههای بقاطی، قاراداغ (قره داغ)، قولو اوبا (قلی آباد)، ساری قایا (ساری قیه) و سوباشی از ارتفاعات عمده این شهرستان به حساب می آیند. آب و هوای این شهرستان عموما" سرد و خشك است و نسبت به آب و هوای سایر شهرستانهای استان در تابستان گرمترین نقطه و در زمستان سردترین منطقه استان را به خود اختصاص داده است.

ریشه شناسی 

كوره‌ن و یا كوره‌نگ در زبان تركی به معنی قهوه ای، قهوه ای تند، خرمائی؛ و یا راسو و دله قهوه ای رنگ است. از فرمهای گوناگون آن كوره نگ Küreñ (تركی قدیم، مغولی كلاسیك)، كورؤنگ Küröñ (قرقیزی)، كوره‌ن Küren (مغولی قدیم)، هوره‌ن Hüren (مغولی مدرن) را می توان بر شمرد. عده ای كلمه كوره‌نگ را كلمه ای اصلا مغولی (كورینگ در اوردوس، كورنگ در قالموقی) دانسته اند كه بعدها به زبان تركی نیز وارد شده است. 

1- آلتائیستیك و توركی شناس مشهور دوئرفر، كلمه كوره‌نگ به معنی قهوه ای و خرمائی در زبان مغولی را برگرفته شده از كلمه بسیار قدیمی كوزه‌ن در زبان تركی (كوزئن Küzen در تووینی، كوزه‌ن Küzän در قیرقیزی، كؤذئن Köðen در باشقوردی) كه به معانی سمور (كلمه ای تركی)، راسو (داغ گلینجییی)، دله (كلمه ای تركی) و موش خرمائی وحشی می باشد دانسته است. بنا به وی این كلمه كه فرم اولیه آن Kürän بوده، از طریق تركی چوواشی به شكل كوره‌نه Kürene به زبان مغولی كلاسیك، كوره‌نه Kurene به زبان مانچو و گؤرئنی Görény و Görny به زبان مجاری داخل شده است. وی كلمه كوره‌نگ به معنی قهوه ای در زبان مغولی را برگرفته شده از رنگ این حیوان كه دارای نام تركی است می داند. 

2- گروهی دیگر از آلتائیستها این كلمه را از كلمات پایه ای زبانهای آلتائی شمرده اند كه ریشه اولیه "كورKür " آن در كلمات گوزGüz ، كوزKüz ، كوس Küs در زبانهای گوناگون تركی و كئرKer (چوواشی) همه به معنی پائیز (كوهون Kühün در یاقوتی و دولقان) نیز دیده می شود. بنابه این عده كلمه "كوره‌نگ" از تركیب "كورKür " به علاوه پسوند باستانی اسم ساز از اسم "-نگñ " حاصل شده است. مانند "اودونگ Oduñ –اودون Odun " از "اود"، "اؤله نگ Ölәñ " از "اؤل" به معنی خیس، "كؤودونگ Kövdüñ " از "كؤودو" به معنی بدن، "قان Qañ " از "قا" به معنی پدر، "ترینگ Tәriñ –درین Dәrin " از "ترمه‌ك" به معنی عمیق، "یئلینگ Yeliñ –یئلین Yelin " از "یئل" به معنای باددار، "قالینگ Qalıñ –قالین Qalın "از "قالماق" به معنی بها و بدل، "یالینگ Yalıñ –یالین Yalın " (لخت)، "توزه‌نگ Tüzәñ –دوزه‌ن Düzәn " (نظم)، ... . پسوند "-نگñ " بعدها به "-نn " تبدیل شده است. 

وجه تسمیه:

نام این شهر آزربایجانی در زبان تركی و از سوی مردم ناحیه به صورت "كوره‌نگ" تلفظ می شود. "كوره‌ن" و یا "كوره‌نگ" در زبان تركی به معنی راسو و دله قهوه ای رنگ، قهوه ای تند، خرمائی، رنگ قهوه ای برگهای پائیزی است. بر طبق این ریشه شناسی، نامگذاری كوره‌نگ به سبب وجود سمور و یا راسوی قهوه ای رنگ در این منطقه و یا به دلیل قهوه ای رنگ شدن طبیعت و برگ درختان در فصل پائیز به این شهر داده شده است. 

ریشه شناسیهای عامیانه و نادرست:

شهر و شهرستان آزربایجانی "كوره‌نگ" در منابع رسمی و دولتی و زبان فارسی با نام "كبودرآهنگ" خوانده می شوند كه اسمی تماما بی پایه و ساختگی است. كبودرآهنگ ظاهرا به منظور دادن رنگی فارسی به این نام تركی و منطقه كوره‌نگ آزربایجان ایجاد شده است. برای معنی دار كردن نام فارسی كبودرآهنگ، ادعا شده كه:

1- "در گذشته در این منطقه از آزربایجان رودهای متعدد و بركه‌هایی وجود داشته است كه كبوتران از هر سو به آن می شتافتند و از این رو آن منطقه ‌را كبوتر آهنگ نامیده اند". این ریشه شناسی همانند خود نام كبودرآهنگ بی پایه و ساختگی است. اساسا به این دلیل كه هرگز هیچ مردمی (در این مورد تركان آزربایجان)، نام شهرها و روستاهای خود را به زبانی بیگانه (در این مورد فارسی) نمی خوانند. دوما به این دلیل كه اساسا اگر مردم ترك منطقه، به هر دلیل نام فارسی كبوترآهنگ را برای نامیدن شهر خود انتخاب كرده اند، چرا پس از آن، نامی را كه خود انتخاب كرده اند بكار نبرده و به جای آن نام تركی كوره‌نگ را بكار برده اند؟ آشكار است كه این تفسیر در صدد القا این نظر به خواننده ناآشنا است كه لابد مردمان این منطقه آزربایجان در گذشته فارس بوده اند و طبیعتا محل زندگیشان را هم به فارسی نامگذاری كرده اند. اما بعدها افراد مختلفی از تركان جای آنها را گرفته و "كبوترآهنگ" اولیه فارسی را تصحیف و به مرور زمان تبدیل به "كوره‌نگ" تركی كرده اند. ولی این با واقعیتها و تاریخ و گذشته این منطقه سازگاری ندارد. در بهترین حالت، با خواندن این وجه تسمیه، خواننده ناچار به این نتیجه می رسد كه ملت ترک كه سابقه سكونتش در این مناطق به قبل از میلاد می رسد و به گواهی تاریخ صاحب فرهنگ و تمدنی غنی و با سابقه است، از نامگذاری شهرها و روستاهای خود عاجز بوده و یا زبان تركی قابلیت كاربرد بدین منظور را نداشته و این مهم را اقوام دیگر از جمله فارسها، آنهم به زبان فارسی برایشان انجام می داده اند. تازه پس از آن، این مردم عاجز و الكن ترك، قدرت نگهداری این نامها را هم نداشته و آنها را تحریف و تصحیف می كردند. 

2- عده ای ادعا نموده اند كه در زبان تركی كورنگ به معنی رودهای آب است. این ریشه شناسی هرچند به تركی بودن این نام معترف است، با اینهمه مقبول نیست. زیرا در هیچ منبع تركی كلمه ای به شكل كورنگ و به معنای رودهای آب نیامده است.

نتیجه

كوره‌نگ Kürәñ نام شهر و شهرستانی به همین نام در استان آزربایجانی همدان، كلمه ای تركی-آلتائی به معنی رنگ قهوه ای پائیزی و خرمائی و سمور و دله قهوه ای رنگ و خرمائی است. این كلمه با كلمه "كورKür " در تركی قدیم، ریشه اولیه كلمه "گوزGüz " تركی مدرن به معنی پائیز و یا كلمه كوزه‌ن Küzәn به معنی راسو هم ریشه است. 

منابع:

1- http://tinyurl.com/kqprnvx

2- http://tinyurl.com/mzgcgr9

بحران کم آبی در آزربایجان جنوبی: منابع آبی ۴۹ روستا در اردبیل خشکیده است

چند ماه پیش در مقاله ی علمی که از سوی ناسا در مورد بحران کم آبی در خاورمیانه منتشر شده بود مطلبی با عنوان " بحران آب در آزربایجان جنوبی مشکلی اساسی می باشد" را ترجمه و منتشر کرده بودم و در آنجا نیز دقیقاً بر مشکلات آبی پیش روی آزربایجان جنوبی طی سالهای پیش رو اشاره کرده بودم، امروز خبرگزاری های دولتی خبری مبنی بر خشکشدن منابع آبی 49 روستا در اردبیل را مخابره کرده اند که بدون تردید اولین مورد از این نوع خبرها نبوده و آخرین نیز نخواهد بود. به علت عدم وجو دولت ملی ترک در آزربایجان جنوبی در صورت تداوم خشکسالی که و سیاست های غلط دولت ایران که نمونه اش خشکانیدن دریاچه اورمیه می باشد ما طی سالهای پیش رو با انبوده مشکلات آبی و زیست محیطی مواجه خواهیم بود.

خبر خشکیده شدن منابع آبی اردبیل از سوی مدیر کل آب و فاضلاب روستائی اردبیل منتشر گردیده است، آقای پرویز عباسی دوشنبه در نشست مشترک با ارگانهای خبری علت خشک شدن منابع آبی اردبیل را محدود بودن منابع زیرزمینی و تکرار خشکسالی بیان نموده است.

بنا به گفته وی آب و فاضلاب روستائی از 400 چشمه و 245 حلقه چاه آبرسانی می گردد و در حال حاضر منابع آبی برخی از روستاها به دلیل محدودیت بارش از بین رفته و اکنون آبرسانی به روستاها به صورت سیار و با تانکرهای آب رسانی صورت می گیرد.

مهاجرت روستائیان اطراف دریاچه اورمیه

مدیر کل محیط زیست استان آزربایجان غربی درخصوص مشکلات زیست محیطی دریاچه اورمیه گفت: برخی از روستاهای شرقی دریاچه اورمیه (Lake Urmia) به دلیل مشکلاتی که وجود داشت به شهرهای اطراف این دریاچه مهاجرت کردند . حسن عباس نژاد درخصوص مشکلات دریاچه اورمیه و بحران این دریاچه بر اثر خشک شدن آن خاطرنشان کرد: در حال حاضر نگرانی ما از خشک شدن دریاچه اورمیه است و اینکه در پی آن ریزگردهای نمکی به وجود می آیند که بر اثر آن دشت ‌های حاصلخیز منطقه آسیب می بیند و در واقع وجود این ریزگردها برای مردم این منطقه مشکلات زیانباری به دنبال دارد. وی همچنین در خصوص تشکیل ستاد ملی با حضور دستگاه های مرتبط با موضوع دریاچه اورمیه اظهار داشت: نخستین جلسه شورای منطقه‌ ای مدیریت جامع حوزه آبریز دریاچه اورمیه با حضور قائم مقام معاون عمرانی وزارت کشور، معاون وزیر جهاد کشاورزی، استانداران سه استان آزربایجان غربی، آزربایجان شرقی و استاندار استان کردستان برگزار شد. مدیر کل محیط زیست استان آزربایجان غربی ادامه داد: در این جلسه از اعضای ستاد ملی و شورای منطقه ای دعوت شد ضمن اینکه استانداران حول دریاچه ارومیه (Urmiye Gölü) نیز در جلسه حضور داشتند و موضوع مشکلات زیست محیطی دریاچه اورمیه مورد بررسی قرار گرفت، از طرفی برای حل مشکلات این دریاچه اعتباراتی تخصیص داده شد. وی در ادامه افزود: در این جلسه صورت جلسه ای تنظیم شد و اعضای وزارت خانه های جهاد کشاورزی و نیرو نامه ای را برای شخص رئیس جمهور تنظیم کردند که محتوای این نامه در خصوص تأمین اعتبارات پروژه های دریاچه اورمیه است. عباس نژاد تصریح کرد: همچنین شورای ملی نجات دریاچه اورمیه در جلساتی که در قالب ستاد اجرایی این دریاچه تشکیل شده است در راستای بهبود روش آبیاری، کاربری ‌ها، جلوگیری از تخصیص آب به منابع جدید، برخورد با موارد غیرقانونی در مصرف آب، اننتقال آب و بارورسازی ابرها مورد تاکید و توجه قرار گرفته است. وی ادامه داد: البته برخی از پروژه های دریاچه ارومیه (Lake Orumiyeh) می بایست از محل اعتبارات دستگاه های مربوط تامین شود که این امر در حال انجام است. 10 استان درگیر مشکلات دریاچه اورمیه هستند مدیر کل محیط زیست استان آزربایجان غربی تأکید کرد: نزدیک 10 استان درگیر مشکلات دریاچه اورمیه هستند که طبیعتا مشکلات بر زندگی مردم منطقه تأثیر می گذارد به طوری که برخی از روستاها در قسمت شرقی دریاچه ارومیه به دیگر شهرهای اطراف آن مهاجرت کردند. عباس نژاد با بیان اینکه غبار نمک بر کشاورزی مردم این منطقه اثر می گذارد، اظهار داشت: البته مردم این منطقه آنقدر از آب های زیر زمینی حداکثر بهره برداری را کرده اند که این امر یکی از مشکلات زیست محیطی دریاچه اورمیه است. از طرفی ما با موضوع استفاده از سفره های آب زیر زمینی در اطراف دریاچه اورمیه به شدت برخورد می کنیم و این موضوع در حال پیگیری است. مدیر کل محیط زیست استان آزربایجان غربی حل مشکلات دریاچه اورمیه (Urumiye Gölü) را به تأمین اعتبار آن دانست و افزود: این امر بستگی به تامین اعتبار دارد که نبض آن در دست وزارت کشاورزی و نیرو است و برابر قانون نظارت نیز بر عهده محیط زیست قرار دارد. وی دریاچه اورمیه را مهم ‌ترین اکوسیستم‌ تالابی کشور عنوان کرد و افزود: اهمیت دریاچه اورمیه  به حدی است که بیش از این باید به مشکلات آن توجه کرد.
به رغم تمامی این سخنان خوب و زیبا تاکنون قدمی در راه احیای دریاچه اورمیه از سوی دولت برداشته نشده است. و وضعیت بحرانی دریاچه اورمیه هر روز بدتر از دیروز می شود، گوئی دریاچه اورمیه خشکانیده می شود.