کاهش 32 سانتی‌متری تراز آب دریاچه اورمیه

اومود اورمولو

بر اساس گفته های مدیر کل محیط زیست آزربایجان غربی سطح آب دریاچه اورمیه در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته 32 سانتی متر کاهش یافته است.

آقای حسن عباس نژاد چهارشنبه در گفتگوئی که با خبرگزاری دولتی ایرنا داشته به سیر نزولی روند تغییرات سطح تراز آب دریاچه اورمیه از سطح آب های آزاد در سال جاری نیز نسبت به سال گذشته اشاره کرده اند که با توجه به گفته های ایشان دریاچه اورمیه همچنان به کاهش سطح تراز آب مواجه بوده و این پروسه به سرعت تداوم دارد.

بر اساس گزارش رسمی دبیرخانه دائمی شورای منطقه‌ای مدیریت حوضه آبخیز دریاچه اورمیه سطح تراز دریاچه اورمیه از 1270.87 متر از سطح آب های آزاد در سال 1391 به 1270.55 متر در سال جاری رسیده است و کاهش قابل تاملی را نشان می دهد. در سال 1374 که از سالهای پرآبی دریاچه اورمیه بوده سطح تراز آب دریاچه اورمیه از سطح آب های آزاد 1277.72 متر بود. 

بر اساس گفته های آقای عباس نژاد کاهش سطح تراز آب دریاچه اورمیه موجب تبعات منفی در زندگی مردم آزربایجان خواهد شد که از تبعات منفی خشک شدن دریاچه اورمیه می توان به شیوع بیماریهای سرطانی متعدد همچون سرطانهای تنفسی و پوستی، بروز پدیده سونامی نمک در منطقه، نابودی کامل کشاورزی، تخریب کامل پوشش گیاهی منطقه، افزایش حرارت منطقه، افزایش تغییرات سریع اقلیمی و سرانجام کوچ اجباری قرن می باشد. 

بر اساس گفته های کارشناسان بی طرف منطقه‌ای و جهانی مهمترین علت خشک شدن دریاچه اورمیه سیاست سدسازی دولت ایران در آزربایجان جنوبی،افزایش سطح زیر کشت در منطقه و توسعه کشاورزی(همان بلائی که دولت شوروی بر سر رود آرال آورد)، مدیریت غلط منابع آب و... بیان می گردد.

نماینده سازمان ملل وضعیت دریاچه اورمیه را فاجعه بار خواند

اومود اورمولو

گئری لوئیس دیروز در نشستی با اصحاب رسانه وضعیت دریاچه اورمیه را "فاجعه بار" خواند.

بر اساس گفته های نماینده مقیم سازمان ملل مهمترین مسئله زیست محیطی ایران مبحث امنیت آب می باشد و اصلیترین مسئله در حل مشکلات تالاب های خشک شده ایران همچون دریاچه اورمیه عدم اجرای درست راه حل هاست. یادآور شویم که آزربایجان جنوبی نیز با مسئله عمیق آب مواجه می باشد.  

وی در اضهاراتی بیان داشت که بخش اصلی مشکل خشک شدن تالاب هامون نیز در داخل ایران هست گرچه که بخشی از آبی که به هامون می ریخته اکنون در افغانستان به مصرف کشاورزی می رسد. وضعیت دریاچه اورمیه نیز بنا به گفته های لوئیس فاجعه بار می باشد و می باید برای بهبود شرایط دریاچه اورمیه سریعا اقدامات اساسی صورت گیرد.

متاسفانه نماینده سازمان ملل به علل اصلی خشکانده شدن دریاچه اورمیه اشاره‌ای نکرده، گرچه کارشناسان بی طرف آب و محیط زیست علت اصلی خشک شدن دریاچه اورمیه را سدسازی های دولت ایران در آزربایجان جنوبی برای توسعه کشاورزی در این منطقه معرفی می نمایند. اکنون حدود 73 سد بر روی حوضه آبی دریاچه اورمیه ساخته شده است.   

همانطور که نماینده سازمان ملل نیز به موضوع عدم تمایل دولت ایران برای احیاء دریاچه اورمیه اشاره کرده تاکنون شاهد هیچ اقدام عملی به جزء تولید پروپاگاندای دولتی و ترویج پوپولیسم از سوی دولتمردان ایران نبوده‌ایم این مسئله در حالی می باشد که ناصر آق عضو هئیت علمی دانشگاه شهر اورمیه و بنیانگذار پژوهشکده آرتمیا چند روز پیش در مصاحبه‌ای که با روزنامه دولتی تهران امروز داشت به صراحت از خشک شدن بیش از 80% دریاچه اورمیه خبر داد. بنا به گفته های ناصر آق دریاچه اورمیه حداکثر 2 الی 3 سال پیش رو تماما خشک شده و به تاریخ خواهد پیوست. ناصر آق وضعیت اکنون دریاچه اورمیه را در مصاحبه یاد شده چنین بیان می کند:

دیگر فرصتی وجود ندارد که آب برای دریاچه اورمیه آورده شود. در حقیقت آن‌ چیزی که الان از دریاچه اورمیه باقی مانده دیگر نمی‌شود بهش گفت دریاچه؛ باید بگوییم دریاچه سابق اورمیه. چون تنها 15 تا 20 درصد آب دریاچه اورمیه باقی مانده است.

بیش از 85% دریاچه اورمیه خشک گردیده است

اومود اورمولو

بر اساس گفته‌های عضو فراکسیون نجات دریاچه اورمیه بیش از 85% دریاچه اورمیه خشک گردیده و کار گروهی که از سوی وزیر نیرو برای نجات دریاچه اورمیه تشکیل شده نیز تاکنون کوچکترین اقدام علمی برای نجات دریاچه اورمیه انجام نداده است.

بر اساس گفته های نادر قاضی پور نمانیده شهر اورمیه علارغم بارش های خوب امسال سطح آب دریاچه اورمیه نسبت به سال گذشته کاهش 33 سانتی متری و نسبت به سال 1374 کاهش هفت متر و 15 سانتی متری را تجربه کرده است. بیان این آمار از سوی نماینده شهر اورمیه در حالی صورت می پذیرد که دولت ایران و مئدیای مرکزگرا طی ماههای گذشته بارها سخن از افزایش سطح آب دریاچه اورمیه را منتشر نموده اند. 

در حالیکه بنا به آمار رسمی دولت ایران اکنون بیش از 80-85% دریاچه اورمیه خشک گردیده تنها اقدام و راهبرد عملی که ارائه گردیده پروژه انتقال آب از سرشاخه‌های رودخانه زاب می باشد که پروژه مذکور نیز به کندی پیش می رود که حتی در صورت تحقق کامل پروژه طی چند سال آتی میزان آب ورودی به دریاچه اورمیه نیز مشخص نیست و هیچ تحقیق کارشناسی در چند و چون این پروژه صورت نگرفته است. یادآور شویم که پروژه انتقال آب به دریاچه اورمیه از رودخانه زاب از سال 1386 آغاز گردیده و اکنون که در سال 1392 به سر می بریم پروژه اتمام نگردیده و به گمان راقم این سطور حداقل طی چندین سال پیش رو نیز این پروژه بدین صورت تداوم خواهد داشت. 

مسئله خشکاندن دریاچه اورمیه داد نماینده‌گان تبریز آزربایجان را نیز درآورده به طوریکه طی چند روز گذشته محمد اسماعیل سعیدی با انتقاد از حسن روحانی از بی توجهی وی به مسئله دریاچه اورمیه در گزارش 100 روزه‌اش به مرگ تالاب بین المللی اورمیه اشاره کرد و از عدم تحقق اقدام عملی لازم انتقاد کرده است. 

در صورتیکه دریاچه اورمیه با 36 میلیارد مترمکعب آب به صحرای نمکی مبدل میگردد بی تردید این زنگ خطری برای دیگر تالاب های آزربایجان جنوبی می باشد و در عین حال با خشک شدن دریاچه اورمیه شاهد بیابان زائی وسیعی در آزربایجان جنوبی خواهیم بود که تاکنون نظیرش نبوده است.     

بر اساس نظر کارشناسان بی طرف منطقه ای و جهانی مهمترین علت خشکاندن دریاچه اورمیه سدسازی های بی حساب و کتاب دولت ایران در آزربایجان جنوبی و سپس به ترتیب عدم مدیریت صحیح منابع آب، افزایش سطح زیر کشت طی 34 سال گذشته به 2 برابر، سیستم آبیاری قدیمی، تغییرات اقلیمی و ... می باشد. اکنون بر روی دریاچه اورمیه 73 سد ساخته شده است.

Güney Azerbaycanın Bicar şəhərinin tarixsəl yapısının bir bölümü Baraj tikmek sonucu su altında qalacaqdır

Umud Urmulu
Güney Azərbaycan, Bicar: iran devlətinin tuğralı(rəsmi) xəbər düşərgəsi(sayt) olan irna.ir’ya görə Güney Azərbaycanın Bicar şəhərinin tarixsəl yapısını bir bölümü bölgədə Baraj tikmək sonucu su altında qalacaqdır.
Tuğralı olaraq yayınlanan bilgilərə görə Bicar şəhərində 18 tairxsəl yapısı Talvar Barajının yapısı gərəyi bütünlüklə su altında qalacaqdır, Bicar valısı adı çəkilən xəbər qaynağıla verdiyi söyləşidə bölgədəki yaşam alanı olan 5 kəndin təmamilə insanlardan boşaltılmasını duyurmuş və Baraj tikmə şirkətinin bu qonuda yerli insanlara pul verərək evlərindən və kəndlərində tərk etmələrini istədiyini duyurmuş ancaq indiyədək bu pul üdənməmişdir.
Talvar Barajı Güney Azərbaycanın Bicar şəhərinin Çəng Almas bölgəsində yer almaqdadır, əyər Baraj suyla doldurulursa çox yaxın bölgəsindəki yerləşim yerlərinin hamısı su altında qalacaqdır və ən önəmlisi bölgədəki 18 tarixsəl yapıd təmamilə su altında qalıb və bir uyqarlığın yanlız Barajlardan dolayı yox olmasına tanıq olacayıq. Kərimi bölgə valsının dediklərinə görə Barajdan dolayı 5 kənd yerlısı bölgədən zorunlu olaraq köç etmək zorunda qalacaqlardır. 
İran yasalarına görə Baraj şirkətləri Baraj tikintisi bitmədən bölgdəki yerli insanların yaşadığı kəndə və bölgənin pulu üdəyərək onlara yapılan zərəri önləmələri gərəkir.
İran devləti Güney Azərbaycan və başqa Türk bölgələrində Baraj tikmə siyastlərilə çevresəl bir soyqırıma imza atmışdır eləcə Urmiye Gölünün üzərində var olan 73 Baraj bugün bir çox uzmana görə Urmiye Gölünün ən önəmli qurudulması nədənləri olaraq sıralanmaqdadır.
Güney Azərbaycanın Bicar şəhərində Qam çaqay Qalası, Salavat abad körpüsü, Üç günbəz, Xosrovabad məçidi, Hac şahbaz timçəsi, Əmir tüman temçəsi, Nəcəfabad Təpəsi, Yengi Ərx qalası, Əski Bicar Bazarı, Naqara dağı, sukənd tarixi hamamı vs kimi çox sayıda tarixsəl yapıya ev sahibliği yapmaqdadır. Bu yapıdların hamısı Türk və Azərbaycan imparatorluqlarından qalan yapıdlardır. Bicar şəhəri iranin yenidən idari olaraq yapılandırılması və bölgədə demografik dəyişkliyə yaşıl ışaq yandırılması gərəyi Güney Azərbaycan idari yapısından alınıb və kürdistan ostanının idari yapısını iran devləti tərəfindən verildi. Ancaq bölgə 90% Türk olmasına rağmən iran devləti siyasi hesablar gərəyi bu işə imza atdı və bugün Kürdistan ostanı(iranda idari – siysi yapı) bu Türk tarixsəl yapılarına ilgisiz davranması onların bölgədəki Türk varlığının qanıtlarını kökdən silmələrinin amacladığının göstərgəsidir. Tarixsəl qaynaqlar indiki idari olaraq kürdistan və Kermanşah adlanan ostanlarının Türkləri barıındıran büyük bir bölümlərini “Əfşar-i Azərbaycan” olaraq adlandırırlar. 

Urmiye Gölü qurumasından dolayı 38 kend boşaltılmışdır

Umud Urmulu
Güney Azərbaycan, Urmiye: İran devlətinin tuğralı(rəsmi) verilərinə görə Urmiye Gölünün 80% qurumuşdur ancaq bu çevresəl fəlakət nədəni yanlış su yönətimi və devlətin Urmiye Gölü üzərinə Baraj tikmə siyasətləri olaraq göstərilməkdədir.
Urmiye Gölünün 80% qurumasına rağmən indiyədək sözdə bilimsəl toplantılar və çevresəl konferans dışında iran devləti pratikdə bir addım olsa bilə Urmiye Gölünün ölümünü önləmək və yenidən canlandırılmasına ilişgin bir addım atmamışdır.
İran devlətinin Urmiye Gölü qonusunda ilgisiz davranmağı Güney Azərbaycan’da duz fırtınalarının əsməsi, bölgədə çeşidli Kanser xəstəliklərinin yayqınlaşması, Urmiye şəhərinin hava kirliliyinin artması, iqlim Dəyişikliyinin sürətlənməsi, artan çölləşmə, bitgi ürtümünün yox olması, Artemia Urmianin nəslinin tükənməsi, əkinçilik də qullanılan su quyularının duzlanması və çox sayıda gərçəkləşən dirək etgiyə tanıqlıq etməkdəyik və ən yeni etgilərdən Urmiye Gölü çevrəsindəki 38 kəndin gölün quruması nədənilə təmamən boşaltılmasıdır.
 İran devlətinin tuğralı verilərinə görə Urmiye Gölünün çevrəsindəki 220 hektar əkinçilik alanı gölün suyunun geriləməsi nədənilə duzluğa çevrilməkdədir və Duz fırtınalarının yenidən başlanmasının göstərgəsi, Artı 38 kəndin Urmiye Gölünün qurumasından dolayı zorunlu köç etməsi yüzilin zorunlu çevre köçünün başlanqıcının ilk işarətidir.    
Urmiye Gölünün yenidən canlandıramq üçün 25-20 milyard metr kub suya ehtiyac var və göl üzərində 73 Baraj tikilmişdir.