اومود اورمولو
سدسازی آثار زیان بار متعددی بر روی محیط زیست دارد، در حالیکه ایران جایگاه سوم سدسازی دنیا را به خود اختصاص داده و گوی سبقت را از کشورهای توسعه یافته و حتی جهان غرب ربوده است خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها در ایران یکی از مهمترین آثار و نشانه های سدسازی بدون حساب و کتاب در ایران بوده که امروزه به وضوح قابل مشاهده می باشد. امروز خشک شدن 70% دریاچه اورمیه ناشی از ساخت بیش از 70 سد بر روی حوضه آبی دریاچه اورمیه می باشد.
در دنیا سدسازی با توجه به مضراتی که برای محیط زیست دارد به عنوان آخرین انتخاب برای انبار و مدیریت منابع آبی بکار می رود ولی درایران اولین انتخاب دستگاه های دولتی به علت مصرف میلیاردها تومان بودجه ملی سدسازی می باشد.
در زیر به صورت خلاصه وار آثار زیانبار سدسازی بر روی محیط زیست بیان می شود:
- برهم زدن تعادل طبعی
- سطوح کشاورزی که در حین سدسازی به زیر آب می روند و دیگر خاصیتی نخواهند داشت
- مهاجرت اجباری ساکنین محلی در حوضه مناطقی که به زیر آب خواهند رفت، برای مثال مهاجرت اجباری چندین روستای نزدیک به دریاچه اورمیه چند ماه پیش توسط روزنامه های دولتی منتشر و تائید شد. این مسئله با مهاجرت اجباری میلیونها انسان پس از خشک شدن کامل دریاچه اورمیه بدون تردید مثالی قابل تحقق و قابل پیش بینی می باشد.
- پل ها، راه ها و .. در مناطقی که به زیر آب خواهند رفت و دیگر قابل استفاده نخواهند داشت، صرف هزینه ملی برای ساخت پل ها، راه ها و ..
- به علت سدسازی آب های زیرزمینی حوضه سد بالا آمده و سبب تاثیرات منفی در محیط زیست منطقه می گردد.
- به علت انباشت میلیونها مترمکعب آب در پشت سدها و خطرات ناشی از شکست و ریزش سدها
- به علت افزایش بخار شدن آب های پشت سدها کاهش بهره وری از آب
- آب های روانی که در هنگام فصول خاص سرازیر شده و با خود مواد مغنی برای زمین و دلتاها می وارند توسط سدها محصور می شوند.
- به علت تغییراتی که در مواد موجود در آب در پشت سدها صورت می گیرد آب ها مواد معدنی خود را از دست می دهند.
- افزایش فرسایش ساحلی
- نابوید آثار تاریخی و معماری که در حوزه سدسازی بوده و به زیر آب خواهند رفت یا به علت نزدیکی با میلیونها مترمکعب آب دچارفرسایش خواهند شد.
- تولید گاز متان که حدود 100 برابر مخربتر از دی اکسید کربن می باشد.
- نابودی گونه های گیاهی و جانوری به علت فرو رفتن منطقه ای وسیعی زیر آب.
- افزایش بخار آب پشت سدها که حدود چندین برابر مقدار طبیعی بخار آب می باشد.
