نمودار تغییرات تراز آبی دریاچه اورمیه

نمودار فوق بر روی پانل سازمان آب شهر اورمیه و از سوی مسئولان دولتی ایران قرار گرفته  است، همانطور که ملاحظه می کنید نمودار مرتبط با تراز آبی دریاچه اورمیه طی دورههای زمانی 1344 تا 06/08/1390 می باشد. 

همانطور که بر روی نمودار ملاحظه می کنید پروسه تغییر سطح آب دریاچه اورمیه طی سالهای گذشته روند محسوسی داشته است به طوریکه طی 10 الی 15 سال گذشته هر انسانی که فاقد کوچکترین اطلاع در مورد منابع آبی باشد به خوبی می تواند از سیر نزولی از دست دادن آب دریاچه اورمیه باخبر شود. ولی چرا تاکنون مسئولان دولتی کوچکترین قدیمی در راه احیای این نگین آزربایجان و ملت ترک برنداشته اند خود جای بسی تامل می باشد.

بر اساس بسیاری از تحقیقات داخلی و خارجی بی طرف سیر نزولی کاهش سطح آب دریاچه اورمیه از 10 الی 15 سال پیش مشخص بوده است و حتی بر اساس کارشناسان بی طرف داخلی و خارجی تحقیقاتی مبنی بر خشک شدن دریاچه اورمیه طی سال 2020 نیز از سوی محققین داخلی منتشر شده است که این محققین محیط زیست به طور صریح با ادامه این روند از خشک شدن دریاچه اورمیه تا سال 2020 خبر داده اند. 

با خشکانیده شدن دریاچه اورمیه بدون کوچکترین شبهه ای آزربایجان جنوبی محو خواهد شد، انواع سرطانها، بیماری های پوستی، بیماریهای ریوی، بیماری های تنفسی، گرمی آب و هوا، طوفانهای نمک، هوای سمی و هزاران هزار بلا گریبانگیر ملت ترک و وطن آزربایجانی خواهد شد. 

به گفته بسیاری از محققین بی طرف داخلی و خارجی تنها راه نجات دریاچه اورمیه فقط و فقط جاری شدن مقداری آب به طور پیوسته از سوی سدهای ایجاد شده بر روی دریاچه اورمیه می باشد. بر اساس داده های دولت ایران طی 3 سال گذشته حوضه آبریز دریاچه اورمیه سال پرآب و پربارانی را سپری کرده این درحالی می باشد که روند نزولی کاهش آب دریاچه اورمیه به طور پیوسته ادامه دار بوده و خواهد بود.

Urmiye Gölü Kuruması

İran’ın kuzeydoğusunda yer alan ve dünyanın üçüncü büyük tuz gölü olan Urmiye gölünün küçülmeye başlaması yoğun bir şekilde yer almıştır. Özellikle bölgede yaşayan Türklerin, gölün küçülmesi ile sosyal ve ekonomik anlamda etkilenmesi, yaşanan çevre sorununa politik bir boyutta kazandırmıştır. İran’ın kuzeybatısında yer alan Urmiye gölünün küçülmeden önce toplam alanı 4750-6100 km2 arasında değişmektedir. Yağış oranlarının uzun yıllar ortalamasının altına düşmesi ve gölü besleyen suların kullanımı, gölün 1/3 oranında küçülmesine neden olmuştur. Aral gölü örneğinin yaşandığı bölgede, Urmiye gölünün mevcut durumu gölün akıbeti hakkında endişe yaratmaktadır.

İranlı yetkililerin ifadesine göre gölün küçülmeye başlamasının nedenleri incelendiğinde, bu duruma yüzde 85 oranında kuraklığın etkili olduğunu belirtmektedirler. Yıllık yağış oranlarının düşmesi, gölün beslenimini doğrudan etkilemiştir. Son alınan bilgilere göre gölün tuzluluk seviyesi yüzde 330 seviyesindedir. Önceki verilerin yüzde 130-160 civarında olduğu göze alınırsa tuz konsantrasyonunun çok fazla arttığı açıkça ortadadır. Tuzluluğun artması ile yüzlerce farklı canlı türüne yaşam alanı sağlayan bölge, gün geçtikçe tabiat koruma alanı özelliğini yitirmektedir. İran, Urmiye gölünün kurumasını önlemek amacıyla Aras nehrinden ilk altı ay su pompalamayı planlamaktadır. Su transferinin gerçekleştirilmesinin planlandığı Aras nehri, Türkiye, Ermenistan, Azerbaycan ve İran’ın kıyıdaş olduğu sınıraşan nehirdir. İran-Ermenistan, İran-Azerbaycan arasında sınır da oluşturan Aras nehri ile ilgili olarak İran her iki kıyıdaş ülkeyle ayrı ayrı olarak suyun kullanımına ilişkin ikili anlaşmalar imzalamıştır. Bu anlaşmalara göre Aras nehri suları kıyıdaşlarca yüzde 50 oranında kullanılmaktadır.

Urmiye Gölüne, Aras nehrinden su aktarımı İran hükümetinin başta olumlu yaklaşmadığı bir projeydi, fakat gölde de yaşanan su sıkıntının artması ile söz konusu fikir bir plana dönüşmüştür. Urmiye Gölünün kurtarılması için geliştirilen planlardan biri olan Aras nehri için İran diğer iki kıyıdaşın Ermenistan ve Azerbaycan’ın haberi olduğunu ama su transferi için bir anlaşma imzalanmadığı, İran’ın kendi payı içerisinde suyu kullanacağını belirtmişlerdir. 

Urmiye Gölünü korumak için 900 milyon doların tahsisini onaylayan, İran, Aras nehrinden su transferinin yeterli olmayacağı öngörüsü ile Aras nehri dışında, havzaya Kürdistan bölgesinden de su aktarmayı düşünmektedir.(bu paradan bir tümen gerçekleşmemiş ve tüm bir reklam amaçlı kullanılmışdır).

Su transferinin yanı sıra İran, Urmiye Gölü yakınında inşa edilmeye başlanan barajın inşasını durdurmuştur. Gölün kuruması sadece bölgenin ekonomik, ekolojik, hidrolojik dengesini bozmayacaktır. Gölün kuruması ile ortaya çıkacak tuz kütleleri, toz bulutları ile komşu havzalara taşınabilir ve çevrede yer alan su ve toprak kaynaklarına zarar verebilecektir.

Kaynak: ORSAM Su Araştırmaları Programı - Rapor No: 13,Mart 2012

Urmiye Gölünün Güney Bölgesinde Derin Kriz

Urmiye Gölünün Güney Bölgəsinin durumu kəsinliklə dərin bir krizdir.
Danışmağa çox söz yoxdur.
Urmiye Gölü haqqında iki Görüntü Durumu yaxşıca özətləyir. Urmiye Gölünün Güney bölgəsində olan kriz bu il Yağışların çox olmasına baxmayaraq dəvam etmişdir.
Sağdaki Görüntülər NDVI olaraq sonculanmışdır və Suyun durumunu daha çox Göstərir.
Urmiye Gölündə iki il olur iran dövlətını Tuğralı(rəsmi)verilərənə Görə yağış normaldan daha yaxşıdır anacq Urmiye Gölü quruma sürəcə dəcvam etməkdədir.
Üçüncü Görünütdə olan Mavı Bölüm Urmiye Gölünün 2011 ci ilin ilk ayında və Qırmızı Bölüm 2012 ci ilin həmən ayda durumunu Göstərir.

Urmiye Gölünün Su Azalması Devam etmekdedir

Güney Azərbaycan, Urmiye: iranin mehr adlı Tuğralı (rəsmi) sitəsinin yaydığı bilgilərə Görə Urmiye Gölünün Su azalamsı dəvam etməkdədir.
Urmiye Gölünün Suyunun azalması ötəki ilin eyni Aya Görə 5 cm azalmışdır, ancaq bu bilgilər iran dövlətı tərəfindən yayımlandığı üçün kəsinliklə şübhəilə yanaşmalıyıq, bu şübhəli yaxınlaşmanın nədəni iran dövlətinin Urmiye Gölü haqqında sərgilədiği tutumdan qaynaqlanır, eləcə indiyə qədər iran dövlətı Urmiye Gölü haqqında bir addım bilə atmamışdır. 
Urmiye Gölü su Səthinin azlamsı eləcə Qış aylarıdna belə dəvam etmişdir və bundan sonra havaların istiləşdiğində bu durum sürətlənəcəkdir.
iranda iç çevre və Doğa uzmanlarına Görə Urmiye Gölünün su hövzəsində olan səddlərdə gərək Urmiye Gölünə su bıraxıla anacq iran dövlətı kəsinliklə bu işə qarşıdır və indiyədək bir damca su səddlərdə Urmiye Gölünə axmamaqdadır.
yeni yayılan bilgilərə Görə iranda 9 səddın suyu çox olma nədənilə daşmaqdadır və ardı səddlərın su ölçüsü bilə bu il yaxşı durumdadır.
neçə avxt bunadn öncə BM örgütnün çevre və Doğa bölümü olan UNEP Urmiye gölü haqqında geniş bir bilimsəl rapor yaymışdır və Raporda Urmiye Gölünün quruma nədənini Sayısızca tikilən səddlər, yanlış su yönətimi vs adlandırmışdır. bu tür bilimsəl çalışmalara rağmən iran dövləti qonuya bir gövənlik baxışıla yaxınlaşmaqdadır, eləcə Təbriz,Urmiey və başqa Türk şəhərlərində olan çevresəl və mədəni göstəriləri qanlı və basqıcı bir ölçüdə basdırmışdır.

کاهش دوباره ارتفاع سطح آب دریاچه اورمیه

بنا به گزارش سایت مهر خبرگزاری رسمی دولت ایران دریاچه اورمیه دوباره با کاهش سطح آب خود مواجه شده است، این در حالی می باشد که در اولین روزهای ورود ماههای گرم سال می باشیم و یقیناً در ماههای آتی روند از دست دادن ارتفاع سطح آب دریاچه اورمیه تسریع خواهد شد.

کارشناس مسئول تالابها در سازمان محیط زیست به سایت مهر گفت: ارتفاع آب دریاچه اورمیه نسبت به سال گذشته در همین زمان حدود پنج سانتیمتر کاهش یافته است.

مسعود باقرزاده کریمی افزوده: در حال حاضر ارتفاع آب دریاچه اورمیه 05/1271 متر است که نسبت به سال گذشته 5 سانتیمتر کاهش یافته است.

به گفته وی، البته با توجه به بارش های نسبتاً خوب برف در ارتفاعات کردستان در فصل زمستان شاید در فصل بهار شرایط دریاچه اورمیه اندکی بهتر شود اما در مجموع در حال حاضر وضعیت این دریاچه مناسب نیست.

کریمی اظهار داشت: با وجود رایزنیها و پیگیری های سازمان محیط زیست در سال گذشته به جز یک مورد از سدی که روی رودخانه شهرچای است و حدود 70 تا 100 میلیون متر مکعب آب از آن  برای دریاچه اورمیه رهاسازی شد وزارت نیرو حقابه تعیین شده از سایر سد های اطراف دریاچه اورمیه را تأمین نکرد.

به اعتقاد کریمی رایزنی برای دریافت حقابه دریاچه ارومیه سلسله مراتب مختلف دارد و جریان پیچیده ای است که محیط زیست همواره پیگیرآن است اما ظاهراً زورمان به وزارت نیرو نمی رسد.

تامین نکردن حق آبه دریاچه اورمیه در حالی صورت می گیرد که بنا به گزارشات پایگاه خبری وزارت نیرو آب 9 سد کشور در حال سرریز شدن می باشد و بسیاری از دیگر سدها نیز در موضعیت آبی خوبی قرار دارند ولی چرا دولت ایران د رراسندن آب به نگین آزربایجان جنوبی تعلل می ورزد خود نکته تامل برانگیزی می باشد. 

چندی پیش زیرمجموعه محیط زیستی سازمان ملل (UNEP) در گزارش مفصل علمی به وضعیت وخیم دریاچه اورمیه اورمیه پرداخت و از علل عمده خشکانیدن دریاچه اورمیه ساخت سدهای بی حساب و کتاب، تامین نکردن حق آبه دریاچه، مدیریت غلط حوزه آبی دریاچه اورمیه را نام برد. علارغم تمامی گزارشات علمی منطقه ای و جهانی متاسفانه تاکنون قدمی در راه حفظ دریاچه اورمیه از سوی دولت صورت نگرفته است.