۱۳۹۰/۰۱/۰۲

Bu Gün Dünyada Su Günüdür - world water day

Hər il 22 mars dünyada unesco Tərəfindən elan olan Dünya Su Günü adlandırılır. Dünya Su Günü 2010 ilində Su Şəhərlər üçün sloqanıla adlandırılıb. Dünya Su Gününün amacı dünya Ulusları və Uluslararası örgütləri Su Sorunalrı yönündə yönləndirməkdir.
Dünya su Günü birinci dəfə 1992 ci ildə önərilibdir.
Bu gün 1993 ci ildə Uluslararası Çevrə Confransında ələ alinibdir.
2010 ci ildə Sü Günü Arı Su, Sağlama dünya üçün sloqanıla anılmışdı. Bu gün haqqında daha bilgi almaq üçün Dünay Su Günü Saytına başa çəkə bilərsiniz.

۱۳۸۹/۱۲/۲۹

پارک ملی دریاچه اورمیه، عروس تشنه آزربایجان

عروس تشنه « سوسوز گلین »
به کودکانی که با دستان کوچک و نوازشگرشان
به «عروس تشنه» شیشه آبی هدیه کردند .
و جوانانیکه از حفظ محیط زیست دفاع میکنند.
بر اساس نظر کارشناسان با خشک شدن دریاچه اورمیه مقدار نمکی که بجای خواهد ماند ، میتواند وجود حیات را در منطقه بشدت به خطر اندازد ! آیا ما در آذربایجان با « دوز سونامی سی» ، «سونامی ی نمک» مواجه هستیم یا خواهیم شد؟ امیدوارم چنین وضعیتی پیش نیاید. بویژه آنکه کودکان ما با کارشان پیام دادند:« قویماریق اورمی سونامی اولا ! » نمیگذاریم اورمیه سونامی بشود! * اودلارا سالدیلار سنی؟من سنین اؤجوندن قورخورام آی، یاش لا قورونو بارابار یاندیران گؤزه ل...ترا به آتشها درافکندند ! من از انتقام تو میترسم! ای ، زیبایی که ترو خشک را با هم میسوزانی!
توضیح:
-«کرم» قهرمان داستان فولکولوریک«اصلی و کرم» است. میتوان آنرا برابر داستان لیلی و مجنون دانست. کرم پسر آذربایجانی ، عاشق «اصلی» یک دختر ارمنی میشود. پدر دختر که یک «کشیش» یا روحانی ارمنی ست مانع بهم رسیدن آنها میباشد. در آخر داستان دلباختگان از آتش عشق شعله ور شده و به خاکستر تبدیل میشوند. متن مجموعه نظم و نثر است.
- سرخ شدن ناگهانی رنگ آبهای دریا چه اورمیه : در مرداد 89 توجه همگان را به خود جلب کرد. هنوزعلت اصلی آن دقیقاً مشخص نشده است.
اوشاقلارا کی بالاجا تومارلییان اللریله
«سوسوز گلینه» بیر شوشه سو هدیه اتدیلر.
و گنج لره کی یاشایش محیطینی قورویورلار.
سوسوز گلین
او آیدین سولاریندا
جوشغون
داغ کیمی آغیر
ماوی دالغالار...
هاردا سولدولار؟
اودلارا سالدیلار سنی؟
من سنین اؤجوندن قورخورام!
سن یاش لا قورونو بارابار یاندیراجاقسان!...
دامارلارین کسیلندن بری
اودلار اودلار اودلار.. 
من سنین اؤجوندن قورخورام!
آی، یاش لا قورونو بارابار یاندیران گؤزه ل!... 
دالغالار!
دالغالار!
نه لره قالدیز
آی، نازلی دوزلی دالغالار؟
شپه لر! شپه لر!
قیزاریب- بوزاران
رنگ آیب – رنگ وره ن
سارلیب-سولان
شپه لر!
نه لره قالدیز
آی!
نازلی
دوزلی
شپه لر؟!
دؤیونن!
دؤیونن!
اؤلوم له
چارپیشیپ -چیرپیشان
اوره گیم
اورمونون گوی گؤز گلینی
آذربایجانین اوره گی!
الوان –الوان گوشلارا
الوان –الوان گوللره
بالیغا آغاجا
حیوانا انسانا
یاشایش دره کیم!
آرتیمیا!
آرتیمیا!
آخ! یالقیز آرتیمیا!
دؤگینن!
دؤگینن!
اؤلوم له
چارپیشیپ چیرپیشنان اوره گیم!
آرتیمیا!
آرتیمیا!
گؤزوم قالار کن دولغون گؤزونده
«کرم» کیمی دوشدوم یانار اودلارا!
اووچودان قاچقین یارالی جیران
مه لدی سولغون ماوی گؤزونده!
سرین سحرین نسیمی تک
دارادیم تئللرین وردیم بیر یانا.
ساری داغلاری کولک باساندا
اریدین اووجومدا قار گوله تک!
هرایین دوشدو قربت ائللره
ئوزگه قوینوندا قریب کورپه تک!
بولوک-بولوک اولار کن
دونان-دونا دولار کن
جیلوه لندین
نه لر اولدون؟
ساری گوندوز سارالار کن
قیزیل کونش قارالار کن
آشیب-داشان چایلارین دا
باتیب-قالخان بیر قوزو تک
مه لر اولدون!
سوزالیبان سولان اولدون!
قارا داشلا دولان اولدون!
شاختا ورموش باغلاریندا
آچیل مامیش سولان اولدون!
بولوک-بولوک اولار کن
دونان-دونا دولار کن
جیلوه لندین
مه لر اولدون! 
................................................
برگردان فارسی:
عروس تشنه
در آن آبهای صاف،
پرطلاطم،
امواج آبی کوه پیکرت...
کجا پژمردند؟
ترا به آتشها درافکندند !
من از انتقام تو میترسم!
تو ترو خشک را با هم خواهی سوزاند!...
بعد از بریدن رگهایت
آتشها آتشها آتشها...
من از انتقام تو میترسم!
ای ، زیبایی که ترو خشک را با هم میسوزانی!
موجها!
موجها!
چه برسرتان آمد
ای
امواج
نازنین و
نمکین؟
خیزابها!
خیزابها!
برنگ سرخ و خاکستری در میایند
رنگ میگیزند و
رنگ پس میدهند
بزردی میگرایند و پژمرده میشوند.
خیزابها!
چه برسرتان آمد
ای !
امواج
نازنین و
نمکین؟
پرطپش و
بی قرار و مضطرب
درگیر
با مرگ!
قلب من!
عروس چشم آبی اورمو
قلب آذربایجان!
برای پرندگان الوان
گلهای رنگارنگ
برای درخت و ماهی
انسان و حیوان
ستون زندگی.
آرتیمیا!
آرتیمیا!
آه! آرتیمیای غریب!
پرطپش و
بی قرار و مضطرب
درگیر
با مرگ!
قلب من!
آرتیمیا!
آرتیمیا!
بهنگامیکه چشم بر دیدهء اشک آلودت دوختم
بسان «کرم» بمیان آتشهای فروزان افتادم.
آهوی زخمی گریزان از صیاد
در مقابل چشمان آبی پرمرده ات ناله کرد!
بمانند نسیم خنک سحرگاهی
گیسوانت را شانه زده به یک سو دادم.
هنگامیکه توفان کوههای زرد را فرا میگرفت
بمانند گلوله برفی در مشتم آب شدی!
فریاد ت درمیان مردمان بیگانه پیچید
بسان فریاد نوزادی در بغل بیگانه ای! 
بهنگامیکه،
تقسیم میشدی،
جلد عوض میکردی،
باشکوه مینمودی.
چه شدی؟
بهنگامیکه
آفتاب زر رنگ میباخت
خورشید طلایی به سیاهی میرفت
در رود خانه های پرآشوبت
بمانند بره ای گیر افتاده
نالان شدی!
رنگ و رو باختی و پژمردی
با سنگهای سیاه پرشدی
در باغهای از سرما سوخته ات
نشکوفته پژمردی.
بهنگامیکه،
تقسیم میشدی،
جلد عوض میکردی،
باشکوه مینمودی.
[از تشنگی ] نالان شدی!
 آ.ائلیار
http://www.oyrenci.com

۱۳۸۹/۱۲/۲۸

پارک ملی دریاچه ی اورمیه و امنیت ملی - تجربه ی آرال

تردیدی نیست که هر پدیده ی اکولوژیک دارای ویژگی های خاص خود است و از همین رو مقایسه ی دو پدیده ی اکولوژیک متفاوت، حتی در صورت داشتن وجوه مشترک متعدد  بایستی بسیار با دقت به انجام برسد و حتی به نظرم از تا حد امکان از تعمیم ها و تشبیه های غیرضروری صرفنظر گردد.
مقاله ای هست نوشته ی اوا رکل (Eva Rakel) که در کتابی با عنوان "مواجهه با تغییرات جهانی محیط زیست" منتشر شده است. اولین توصیه ام به دوستان علاقمند به مطالعه پیرامون مباحث جهانی محیط زیست این است که سعی کنند حتما نگاهی به این کتاب بیندازند. اوا در این فصل از کتاب به بررسی امنیت محیط زیستی در آسیای میانه پرداخته است و به طور عمده پیرامون دریای خزر و دریاچه ی آرال سخن گفته است.
ر این مقاله که جزییاتش در ذیل آمده است بخش کوتاهی هست پیرامون پیامدهای اکولوژیک خشک شدن دریاچه ی آرال شامل:
1- کاهش ارتفاع و حجم آب،
2- برهم خوردن تعادل اقلیمی منطقه از نظر دمایی و افزایش فرکانس فصول گرم و خشک و کاهش فصل مناسب برای رویش گیاهان،
3- افزایش گرد و غبار و در پی آن افزایش میزان غبار نشسته بر روی یخچال ها که منجر به افزایش سرعت آب شدن آن ها می شود،
4- تهدید تنوع زیستی منطقه و از بین رفتن گونه های زیستی،
5- انتشار بقایای خطرناک نمکی و گرد و خاک که می تواند منجر به افزایش مرگ و میر کودکان، بیماری های تنفسی، سرطان ریه و هپاتیت گردد،
6- افزایش غلظت نمک در خاک که می تواند موجب کاهش بازده کاشت محصولات کشاورزی شود،
7- و در نهایت از بین رفتن منابع شیلات،
 مشخصات مقاله ی اوا رکل به صورت زیر است:
Rakel, E. (2009). Environmental Security in Central Asia and the Caspian Region: Aral and Caspian Seas. Facing Global Environmental Change. H. G. Brauch, Ú. O. Spring, J. Grinet al, Springer Berlin Heidelberg. 4: 725-738.
تصویر زیر روند خشک شدن و کاهش آب دریاچه ی آرال را نشان می دهد
منبع: http://tinyurl.com/6kjqr82

۱۳۸۹/۱۲/۲۶

بادهای نمكی اراضی كشاورزی آزربايجان شرقی را از بين می‌برد

رئيس سازمان جهاد كشاورزي آزربايجان شرقي گفت: در صورت ادامه پس‌روي آب درياچه اورمیه، وزش بادهاي نمكي موجب از بين رفتن اراضي كشاورزي استان و نيز شوري آب‌هاي زيرزميني مي‌شود.
به گزارش گروه خبری تبریز سسی به نقل از خبرگزاری ها مسعود محمديان اظهار داشت : 600 هزار هكتار از اراضي آذربايجان شرقي به صورت غير مستقيم و 204 هزار هكتار به صورت مستقيم در اثر خشك شدن درياچه ارومیه آسيب مي‌بيند.
وي افزود: اين رقم 307 هزار هكتار از اراضي ديم و 300 هزار هكتار از اراضي آبي آذربايجان شرقي را شامل مي‌شود.
*وضعيت اراضي 5 شهرستان آزربايجان شرقي در معرض آسيب جدي
محمديان همچنين هشدار داد: وضعيت اراضي كشاورزي پنج شهرستان بناب، عجبشير، شبستر، آذرشهر و مراغه با وسعتي بالغ بر 204 هزار هكتار در معرض آسيب جدي قرار گرفته است.
وي با بيان اينكه توليد محصولات كشاورزي بسته به وجود آب كافي است، اظهار داشت: امسال 44 درصد كاهش بارندگي را در استان داشته‌ايم كه آسيب‌هايي را متوجه كشت پاييزه كرده است.
محمديان گفت: دو سوم اراضي كشاورزي استان به صورت ديمي است و تنها يك سوم به صورت كشت آبي بوده كه همين مسئله اهميت نزولات جوي را مي‌رساند.
رئيس سازمان جهاد كشاورزي آزربايجان شرقي يادآور شد: ‌پس‌روي درياچه اورمیه محدوديت كشاورزي را در اطراف درياچه اورمیه ايجاد كرده است.
وي اظهار داشت: پنج شهرستان آذربايجان شرقي تحت تاثير پس‌روي آب درياچه اورمیه قرار دارند و از اين مسئله آسيب مي‌بيند.
منبع خبر: http://tinyurl.com/6zvt3un

۱۳۸۹/۱۲/۲۴

خطرات زيست محيطي درياچه اورمیه در استان‌های آزربايجان شرقي و آزربایجان غربي

مديرعامل شركت آب و فاضلاب آزربايجان شرقي از خطرات زيست محيطي پارک ملی درياچه اورمیه و تأثير آن بر آب‌هاي زيرزميني استان‌هاي آزربايجان شرقي و آذربایجان غربي خبر داد.به گزارش گروه خبری تبریز سسی به نقل از فارس، رضا پوررجب ظهر امروز در جلسه شوراي اداري شهرستان ملكان اظهار داشت: عمليات اجرايي جمع‌آوري آب‌هاي سطحي مسكن مهر ملكان با 13 ميليارد ريال اعتبار از ارديبهشت سال 90 اغاز خواهد شد.
وي افزود: اهالي ساكن در مسكن مهر ملكان از لحاظ آب شرب مورد نيازشان نيز مشكلي نخواهند داشت و تا زمان افتتاح آب مسكن مهر ملكان تامين خواهد شد.
پوررجب در ادامه از اجراي طرح فاضلاب ملكان خبر داد و گفت در سال 90 انشعاب فاضلاب به اهالي اين شهر واگذار خواهد شد.
وي، تصفيه خانه ملكان را يكي از تصفيه‌خانه‌هاي نمونه كشوري دانست و گفت: كار مطالعه محل تصفيه‌خانه شهر ملكان از دو سال قبل آغاز شده و در سال 90 عمليات اجرايي آن آغاز و تا پايان همان سال نيز به بهره‌برداري خواهد زسيد.
مديرعامل شركت آب و فاضلاب آذربايجان شرقي افزود: اين تصفيه‌خانه طوري طراحي شده كه هيچ مشكلي از لحاظ كشاورزي و زيست محيطي نيز نخواهد داشت.
پوررجب با اشاره به موقعيت كشاورزي و باغداري شهرستان ملكان تصريح كرد: اين تصفيه‌خانه در موقعيتي قرار گرفته كه فردا از پساب اين تصفيه‌خانه در امر كشاورزي نيز استفاده شود.
وي در ادامه با اشاره به كاهش آب درياچه ارومیه، اين درياچه را يك مشكل زيست محيطي براي دو استان و به خصوص شهرهاي حاشيه آن دانست و گفت: درياچه اورمیه رفته رفته به يك حجم مرده تبديل مي‌شود و از طرفي با توجه به كاهش نزولات آسماني طي سال‌هاي گذشته پيش‌بيني مي‌شود اين روند در كيفيت آب شهرهاي حاشيه درياچه اورمیه و به خصوص شهرستان‌هاي بناب، ملكان و عجبشير تاثيرگذار باشد.
پوررجب در ادامه از قرار گرفتن مسكن مهر استان در رديف دوم كشوري خبر داد و تصريح كرد: بيشترين آمار احداث مسكن مربوط به شهر جديد سهند است كه قرار است 38 هزار خانوار را در خود جاي دهد.